Trang Chủ Hòa Bình là kết quả của Công Lý và Tình Liên Đới (Is 32,17; Gc 3,18; Srs 39) - Peace As The Fruit Of Justice and Solidarity Quà tặng Tin Mừng

BBT CGVN YouTube
Thánh Kinh Công Giáo
Cầu nguyện bằng email
Hội Đồng Giám Mục VN
Liên Lạc

Văn Kiện Vatican 2

Lectio divina

Suy Niệm & Cầu Nguyện

Học Hỏi Kinh Thánh

Lớp KT Sr Cảnh Tuyết

Nova Vulgata

Sách Bài Đọc UBPT

GH. Đồng Trách Nhiệm

Video Giảng Lời Chúa

Giáo Huấn Xã Hội CG

Tuần Tin HĐGMVN

Giáo Sĩ Việt Nam

ThăngTiến GiáoDân

Bản Tin Công Giáo VN.

Chứng Nhân Chúa Kitô

Thánh Vịnh Đáp Ca

Phúc Âm Nhật Ký

Tin Vui Thời Điểm

Tin Tức & Sự Kiện

Văn Hóa Xã Hội

Thi Ca Công Giáo

Tâm Lý Giáo Dục

Mục Vụ Gia Đình

Tư Liệu Giáo Hội

Câu Chuyện Thầy Lang

Slideshow-Audio-Video

Chuyện Phiếm Gã Siêu

Các Tác Giả
  Augustinô Đan Quang Tâm
  Ban Biên Tập CGVN
  Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.
  Bác Sĩ Nguyễn Ý-Đức, MD.
  Bùi Nghiệp, Saigon
  Br. Giuse Trần Ngọc Huấn
  Cursillista Inhaxiô Đặng Phúc Minh
  Dã Quỳ
  Dã Tràng Cát
  Elisabeth Nguyễn
  Emmanuel Đinh Quang Bàn
  EYMARD An Mai Đỗ O.Cist.
  Fr. Francis Quảng Trần C.Ss.R
  Fr. Huynhquảng
  Gia Đình Lectio Divina
  Gioan Lê Quang Vinh
  Giuse Maria Định
  Gm Phêrô Huỳnh Văn Hai
  Gm. Giuse Đinh Đức Đạo
  Gm. Giuse Vũ Văn Thiên
  Gm. JB. Bùi Tuần
  Gm. Nguyễn Thái Hợp, op
  Gm. Phêrô Nguyễn Khảm
  Gs. Đỗ Hữu Nghiêm
  Gs. Ben. Đỗ Quang Vinh
  Gs. Lê Xuân Hy, Ph.D.
  Gs. Nguyễn Đăng Trúc
  Gs. Nguyễn Văn Thành
  Gs. Phan Văn Phước
  Gs. Trần Duy Nhiên
  Gs. Trần Văn Cảnh
  Gs. Trần Văn Toàn
  HẠT BỤI TRO
  Hồng Hương
  Hiền Lâm
  Hoàng Thị Đáo Tiệp
  Huệ Minh
  HY. Nguyễn Văn Thuận
  HY. Phạm Minh Mẫn
  JB. Lê Đình Nam
  JB. Nguyễn Hữu Vinh
  JB. Nguyễn Quốc Tuấn
  Jerome Nguyễn Văn Nội
  Jorathe Nắng Tím
  Jos. Hoàng Mạnh Hùng
  Jos. Lê Công Thượng
  Jos. Vinc. Ngọc Biển, SSP
  Joseph Vũ
  Khang Nguyễn
  Lê Thiên
  Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, HKK
  Lm. Anmai, C.Ss.R.
  Lm. Anphong Ng Công Minh, OFM.
  Lm. Anrê Đỗ Xuân Quế op.
  Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ
  Lm. Đan Vinh, HHTM
  Lm. Đỗ Vân Lực, op.
  Lm. G.Trần Đức Anh OP.
  Lm. GB. Trương Thành Công
  Lm. Giacôbê Tạ Chúc
  Lm. Gioan Hà Trần
  Lm. Giuse Hoàng Kim Đại
  Lm. Giuse Lê Công Đức
  Lm. Giuse Ngô Mạnh Điệp
  Lm. Giuse Trần Đình Thụy
  Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
  Lm. Inhaxio Trần Ngà
  Lm. JB Nguyễn Minh Hùng
  Lm. JB Trần Hữu Hạnh fsf.
  Lm. JB. Bùi Ngọc Điệp
  Lm. JB. Vũ Xuân Hạnh
  Lm. Jos Đồng Đăng
  Lm. Jos Cao Phương Kỷ
  Lm. Jos Hoàng Kim Toan
  Lm. Jos Lê Minh Thông, OP
  Lm. Jos Nguyễn Văn Nghĩa
  Lm. Jos Phan Quang Trí, O.Carm.
  Lm. Jos Phạm Ngọc Ngôn
  Lm. Jos Trần Đình Long sss
  Lm. Jos.Tuấn Việt,O.Carm
  Lm. Lê Quang Uy, DCCT
  Lm. Lê Văn Quảng Psy.D.
  Lm. Linh Tiến Khải
  Lm. Martin Ng Thanh Tuyền, OP.
  Lm. Minh Anh, TGP. Huế
  Lm. Montfort Phạm Quốc Huyên O. Cist.
  Lm. Ng Công Đoan, SJ
  Lm. Ng Ngọc Thế, SJ.
  Lm. Ngô Tôn Huấn, Doctor of Ministry
  Lm. Nguyễn Hữu An
  Lm. Nguyễn Thành Long
  Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min)
  Lm. Pascal Ng Ngọc Tỉnh
  Lm. Pet. Bùi Trọng Khẩn
  Lm. Phêrô Phan Văn Lợi
  Lm. Phạm Văn Tuấn
  Lm. Phạm Vinh Sơn
  Lm. PX. Ng Hùng Oánh
  Lm. Raph. Amore Nguyễn
  Lm. Stêphanô Huỳnh Trụ
  Lm. Tôma Nguyễn V Hiệp
  Lm. Trần Đức Phương
  Lm. Trần Mạnh Hùng, STD
  Lm. Trần Minh Huy, pss
  Lm. Trần Việt Hùng
  Lm. Trần Xuân Sang, SVD
  Lm. TTT. Võ Tá Khánh
  Lm. Vũ Khởi Phụng
  Lm. Vĩnh Sang, DCCT
  Lm. Vinh Sơn, scj
  Luật sư Đoàn Thanh Liêm
  Luật sư Ng Công Bình
  Mẩu Bút Chì
  Mặc Trầm Cung
  Micae Bùi Thành Châu
  Minh Tâm
  Nữ tu Maria Hồng Hà CMR
  Nguyễn Thụ Nhân
  Nguyễn Văn Nghệ
  Người Giồng Trôm
  Nhà Văn Hương Vĩnh
  Nhà văn Quyên Di
  Nhà Văn Trần Đình Ngọc
  Nhạc Sĩ Alpha Linh
  Nhạc Sĩ Phạm Trung
  Nhạc Sĩ Văn Duy Tùng
  Phaolô Phạm Xuân Khôi
  Phêrô Phạm Văn Trung
  Phó tế Giuse Ng Xuân Văn
  Phó tế JB. Nguyễn Định
  Phùng Văn Phụng
  Phạm Hương Sơn
  Phạm Minh-Tâm
  PM. Cao Huy Hoàng
  Sandy Vũ
  Sr. Agnès Cảnh Tuyết, OP
  Sr. M.G. Võ Thị Sương
  Sr. Minh Thùy, OP.
  Têrêsa Ngọc Nga
  Tín Thác
  TGM. Jos Ngô Quang Kiệt
  TGM. Phaolô Bùi Văn Đọc
  Thanh Tâm
  thanhlinh.net
  Thiên Phong
  Thy Khánh
  Thơ Hoàng Quang
  Tiến Hùng
  Tiến sĩ Nguyễn Học Tập
  Tiến Sĩ Tâm Lý Trần Mỹ Duyệt
  Tiến Sĩ TRẦN XUÂN THỜI
  Trầm Tĩnh Nguyện
  Trầm Thiên Thu
  Trần Hiếu, San Jose
  Vũ Hưu Dưỡng
  Vũ Sinh Hiên
  Xuân Ly Băng
  Xuân Thái
Nối kết
Văn Hóa - Văn Học
Tâm Linh - Tôn Giáo
Truyền Thông - Công Giáo
  Tin Tức & Sự Kiện
TRIỂN LÃM « THỪA SAI HẢI NGOẠI PARIS TẠI Á CHÂU

 

350 năm lịch sử và mạo hiểm : 1658-2008

từ 08/01 đến 15/03/2008

tại 128, rue du Bac, PARIS

Thứ ba ngày 08 tháng 01 năm 08 vừa qua, hồi 11 giờ, lễ Khai mạc triển lãm về đề tài « Các Sở Thừa Sai Hải Ngoại Paris ở Á Châu : 350 năm lịch sử và mạo hiểm », do Cha Gérard MOSSAY, giám đốc Văn Khố và các cộng sự viên thực hiện, đã được long trọng cử hành tại Chủng Viện Thừa Sai, 128 rue du Bac, 75007 Paris.  

Năm phòng đã được thực hiện và mở cửa. Ðó là những phòng sau đây :

- Hầm dưới nhà nguyện, về 23 thánh thừa sai hải ngoại Paris, đã được phúc tử đạo ở Viêt Nam, Ðại Hàn và Trung Hoa ;

- Phòng các Vị Tử Ðạo, về kỷ vật của các thừa sai khi xưa, đặc biệt của các vị tử đạo ;

- Phòng François PALLU, về 5 nước Việt Nam, Lào, Cao Mên, Thái Lan và Miến Ðiện

- Phòng Lambert de LA MOTTE, về các nước Ấn Ðộ, Nam Ðương, Mã Lai, Ðại Hàn, Nhật, Trung Hoa, Ðài Loan và Madagascar

- Phòng COTOLENDI, về các công trình mà các thừa sai đã đóng góp vào Á Châu về các khoa học tự nhiên, sáng tác dịch thuật, in ấn xuất bản

Tất cả năm phòng triển lãm đều mở cửa từ thứ ba 08 tháng 01 cho đến hết ngày 15 tháng 03 năm 2008, và mở cửa sáu ngày trong tuần, từ thứ ba đến chủ nhật, từ 14 đến 18 giờ, để đón khách thập phương. 

1. Những đóng góp văn hoá, nghệ thuật, khoa học và kinh tế của các thừa sai cho Á Châu

Năm phòng triển lãm đã được thiết kế theo hai nhóm đóng góp của các thừa sai hải ngoại Paris cho Á Châu :

·        Nhóm tôn giáo và thiêng liêng, đặc biệt trình bày những đóng góp của các thừa sai hải ngoại Paris vào việc xây dựng các giáo hội địa phương và việc sống và làm chứng các giá trị thiêng liêng. Những đóng góp này được triển lãm trong hai phòng : phòng hầm dưới nhà nguyện Hiển Linh và phòng Các Vị Tử Ðạo.

·        Nhóm văn hoá, nghệ thuật, khoa học và kinh tế đặc biệt trưng bày những đóng góp của các thừa sai trong những lãnh vực xã hội trần thế, như ngôn ngữ, văn hóa, nghiên cứu, khoa học, kỹ thuật, kinh tế. Chúng được trưng bày trong ba phòng triển lãm Á Châu : phòng François Pallu, phòng Pierre Lambert de La Motte và phòng Ignace Cotolendi. 

Sau đây, xin mời bạn đọc đi xem nhanh ba phòng triển lãm Á Châu, rồi dừng lại tỷ mỷ hơn ở những căn trưng bày về văn hoá việt nam

Qua cổng vào, số 128, rue du Bac, 76007 Paris, một sân nhỏ rộng cỡ 200 m2 mở ra. Trước mặt là Nhà nguyện Hiển Linh. Phía trái là nhà sách phía đường Babylone. Phía phải là một phòng tiếp khách nhỏ. Giữa phòng tiếp khách và Nhà nguyện Hiển Linh, một cổng sắt dẫn vào không gian thứ hai với một vườn nhỏ, có đường dẫn đến nhiều dẫy nhà nhiều tầng cuốn quyện vào nhau, trong đó có dẫy nhà chính ba tầng hoàn thành vào năm 1732 bằng cách nối liền hai căn nhà xây từ năm 1663. Trong không gian thứ hai này có 3 phòng triển lãm về Á châu : -Phòng Lambert de LA MOTTE, về các nước Ấn Ðộ, Nam Ðương, Mã Lai, Ðại Hàn, Nhật, Trung Hoa, Ðài Loan và Madagascar. Và -Phòng COTOLENDI, về các công trình mà các thừa sai đã đóng góp vào Á Châu về các khoa học tự nhiên, sáng tác dịch thuật, in ấn xuất bản. 

Ngay cửa vào tầng trệt dẫy nhà chính, nhiều hướng dẫn viên đợi sẵn chỉ lối cho khách thập phương vào xem triển lãm. Phòng đầu tiên là -Phòng François PALLU, về 5 nước Việt Nam, Lào, Cao Mên, Thái Lan và Miến Ðiện. Phòng gồm hai căn. Căn đầu trưng bày hình bốn giám mục tiên khởi và sáng lập ra Thừa Sai Hải Ngoại Paris là François de Montmorency-Laval (1623-1708), François Pallu (1626-1684), Ignace Cotolendi (1630-1679) và Pierre Lambert de La Motte (1630-1662). Rồi lịch sử tóm tắt, tập tục và niềm tin tôn giáo, qua các hình ảnh và hiện vật của 5 nước Việt Nam, Lào, Cao Miên, Thái Lan và Miến Ðiện. Và những đóng góp về ngôn ngữ, văn hoá của các cha thừa sai cho các nước này, đặc biệt là việc biên soạn tự điển, nghiên cứu ngôn ngũ, dịch thuật hoặc biên soạn văn hoá. Căn thứ hai, nhỏ hơn, đặc biệt dành cho văn học việt nam với sự đóng góp của các cha thừa sai trong bốn khía cạnh : biên soạn tự điển, chép sách chữ nôm, sáng tác sách quốc ngữ và nghiên cứu về văn hóa việt nam. Chúng ta sẽ trở lại căn này trong phần hai khi nói về Việt Nam. 

Ra khỏi phòng François Pallu, quẹo tay mặt, cứ tiếp tục hành lang, đi đến khu nhà « thỉnh sinh », khách thăm sẽ đến phòng Lambert de La Motte. Ðây là phòng dành riêng cho 8 nước Ấn Ðộ, Nam Dương, Mã Lai, Ðại Hàn, Nhật, Trung Hoa, Ðài Loan và Madagascar. Nhiều hình, họa, tranh, hiện vật, sách vở, bài viết được trưng bày để giới thiệu về những tập tục, phong hóa, niềm tin tôn giáo của các dân tộc và quốc gia này. 

Ra khỏi phòng Lambert de La Motte, vẫn quẹo tay phải, tiếp tục hành lang nhà « Thỉnh Sinh », chúng ta sẽ đến phòng Cotolendi. Trong phòng này, khách thăm khám phá ra nhiều công trình nghiên cứu về thảo mộc á châu do các thừa sai thực hiện. Nhiều tên tuổi thừa sai đã được nhận ra, trong đó phải kể đến những thừa sai au đây : Émile Bodinier, Henri Bon, Jean Marie Delavay, Jules Dubernard, Paul Farges, Urbain Faurie, Auguste Léveillé, Jean Monbeig, Jean Soulié, Émile Taquet,…Một số thừa sai khác lại đã đóng góp trong lãnh vực địa chất, khoáng chất,..tiền sử, như Léopold Cardière, Pierre Dourisboure, Jean-Baptiste Guerlach, Henri Arnouix de Pirey, Daniel Léger, Charles Arnoux, Henri Fontaine,…Một số thừa sai khác lại góp phần làm dồi dào văn hóa các nước địa phương bằng dịch các tác phẩm thánh kinh sang ngôn ngữ địa phương, như trường hợp cha Jean Basset (1662-1707) đã dịch Tân Ước sang tiếng trung hoa….Một số thừa sai khác lại nghiêng hẳn về những đóng góp kỹ thuật, đặc biệt là kỹ thuật in ấn. Năm 1902, cha Jourdain đã tự chế ra một máy in ở Nam việt. Năm 1823 thừa sai P. Jaccard đã giới thiệu với vua Minh Mạng kỹ thuật in lithographie. Từ 1870, cac cha thừa sai đã lập nhiều nhà in tại Á Châu. Vào năm 1894, người ta đếm được cả trên chục nhà in : 1 ở Ðại Hàn, 3 ở Se-tchoan, 1 ơ Ynnan, 1 ở Kouy-tcheou, 2 ở Bắc Việt, 1 ở Siam, 1 ở Miến Ðiện, 1 ở Pondichéry, …Và có lẽ nhà in tối tân nhất là nhà in Nazareth ở Hồng Kông, thành lập năm 1885. Vào năm 1934, nhà in Nazareth in rất nhiều thứ tiếng : tiếng tầu (28%), tiếng việt (17,4%), tiếng la tinh (17,4%), tiếng pháp 11,9%, và nhiều tiếng khác nữa, như tiếng anh, tiếng chamorro, tiếng tây tạng, tiếng lào, tiếng mã lai, tiếng đại hàn, tiếng bahnar, tiếng canaque, lolo, aino, nhật,…Từ 1885 đến 1934, trên 358 án bản giáo lý và sách cầu kinh, 400 ấn bản sách tu đức, 164 ấn bản sách mục vụ và giáo luật, 127 ấn bản hộ giáo và tranh luận. 

Ði thăm một vòng ba phòng triển lãm lấy tên ba vị Giám Mục thừa sai đầu tiên François Pallu, Pierre Lambert de La Motte và Ignace Cotolendi, một ấn tượng mạnh đập vào cái nhìn của khách thập phương là mạo hiểm bao la của các thừa sai, trải dài khắp Á châu, từ Nhật, Ðại Hàn, Trung Hoa, Ðài Loan, qua Việt Nam, Lào, Cao Miên, Thái Lan, Miến Ðiện, đến Án Ðộ, Nam Dương, Madagascar. Và một cảm tưởng thán phục xuất hiện trong tâm tư mỗi người về những mạo hiểm tự nhiên, những khám phá và đóng góp vào văn hoá cũng như khoa học nghệ thuật và cuộc sống kinh tế hằng ngày của các thừa sai.   

2. Những đóng góp của các cha thừa sai Paris vào văn hóa việt nam

Vế những đóng góp của các thừa sai cho văn hóa việt nam, bốn công việc đã đặc biệt được trình bày : việc nghiên cứu ngôn ngữ việt nam và soạn tự điển việt nam, việc viết sách đạo bằng chữ nôm, việc nghiên cứu văn hoá ở Huế và việc xuất bản sác sách quốc ngữ đầu tiên.

Trong căn cuối cùng phòng François Pallu, ba tủ kính đặc biệt thu hút chú ý khách thăm viếng, trưng bày các tự điển, các sách đạo viết bằng chữ nôm và công trình nghiên cứu văn hóa ở Huế.

21.  Về việc làm tự điển, qua một bài tóm lược vắn tắt, cha Gérard MOUSSAY đã giới thiệu 7 người đầu tiên nghiên cứu ngôn ngữ việt nam và làm tự điển việt nam, qua hai thế hệ khác nhau. Thế hệ latinh và thế hệ pháp.

·        Alexandre de Rhodes ; Dictionarium Annamiticum et Latinum - Romae :Typis, sumptibus ejusdem Sacr. Congreg., 1651. – 3 ff. Linguae Anamiticae sv Tunchinensis brevis Declaratio p. 31 ; 4°.

·        Pierre Pigneaux, évêque d’Adran ; Vocabularium Anamitico-Latinum - Pondichéry, 1772. - [70]-729 p. ;  35 cm.

·        Jean-Louis Taberd ; Dictionarium latino-anamiticum ;– Se-rampore : ex Typis J. C. Marshman, 1838. - LXXXVIII-708-VIII-135 p. ; 28 cm.

·        Joseph Theurel ; Dictionarium anamitico-latinum - Ninh Phu : Ex Typis Missionis Tunquini occidentalis, 1877. - XXX-566-71 p. ; 28 cm.

·        Jean Génibrel ; Dictionnaire annamite-français - Saigon : Imprimerie de la Mission à Tân-Dinh, 1898.- 987 p., 2 col.

·        Gustave Hue ; Dictionnaire annamite-chinois-français - Hanoi : Impr. Trung Hoa, 1937. - 1199-7 p. ; 27 cm.

·        Eugène Gouin ; Dictionnaire vietnamien chinois français - Saigon : Impr. d'Extrême-Orient, cop. 1957. - [5]-1606-40 p. ; 32 cm. 

22. Về các sách đạo bằng chữ nôm, những cuốn do các thừa sai biên soạn sau đây đã được trưng bày :

·        Joseph THEUREL ; Phép lần hạt mân côi 5 sự thương ; 1868

·        Pierre GENDREAU ; Tháng mân côi ; 1898

·        Charles JEANTET ; Bảy phép bí tích ; 1865

·        Pierre RETORD ; Kinh nguyện ; 1845

·         Isidore COLOMBERT ; Giáo lý chầu nhưng ; 1882 

23. Về việc nghiên cứu văn hóa ở Huế, một số tác phẩm của cha Léopold Cadière và dăm bảy số báo « Bulletin des Amis-Vieux Huế » đã được trưng bày. 

24. Về việc sáng tác và xuất bản các sách quốc ngữ đầu tiên, phòng triển lãm thứ năm Ignace Cotolendi đã trưng bày những cuốn sách sau đây :

·        Alexandre de RHODES (Cha Ðắc Lộ) ; Phép giảng tám ngày ; 1651

·        Pierre CADRO (Cố Lương) Sách dẫn đàng cho đấng làm thầy sửa mình và làm việc bậc mình nên ; Tây Ðàng Ngoài ; 1886

·        Sách tu sĩ tùy thân ; Tân Ðịnh ; 1889

·        Pierre CADRO ; Sách làm thầy tế lễ ; Cố Lương dọn ra tiếng Annam ; Nhà Chung Kẻ Sở ; 1889

·        Pierre LALLEMENT ; Sách bổn ; 1900

·        T. TRIẾT ; Hạnh các thánh, mỗi ngày mỗi truyện / linh mục T  Triết dịch ra tiếng Annam ; Hồng Kông : Nazareth ; 1904

·        A. TARDIEU ; Hạnh Ðức Cha Thể Mgr Cuenot (1802-1961) ; Làng Sông ; 1907

·        Albert SCHLICKLIN ; Sách dạy về gốc tích cội rễ sự đạo ; Kẻ sở ; 1908 

Ra về, nhiều khách thập phương ghé quán sách triển lãm, do một chị việt nam tình nguyện coi và bán. Người thì muốn tìm mua một cuốn sách mới, nhân dịp triển lãm. Kẻ thì hỏi nhau về cảm tưởng đi xem triển lãm.

Ða số đều phục về tổ chức qui củ ; về trưng bầy nghệ thuật ; về tài liệu giá trị.

Nhưng điều mà nhiều người phục hơn cả là sự mạo hiểm, lòng tận tình, chí hy sinh và óc sáng tạo truyền giáo của các thừa sai.

Họ « một tâm, một lòng » !

Họ « những người bạn hiền » !

Họ, những người đã muốn đáp lại tiếng Chúa gọi, « đi rao giảng Tin Mừng cho muôn dân » !

Paris, ngày 13 tháng 01 năm 2008

Trần Văn Cảnh

Một số hình ảnh

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

Tác giả:  Gs. Trần Văn Cảnh

Nguyện xin THIÊN CHÚA chúc phúc và trả công bội hậu cho hết thảy những ai đang nỗ lực "chắp cánh" cho Quê hương và GHVN bay lên!