Trang Chủ Hòa Bình là kết quả của Công Lý và Tình Liên Đới (Is 32,17; Gc 3,18; Srs 39) - Peace As The Fruit Of Justice and Solidarity Quà tặng Tin Mừng

BBT CGVN YouTube
Thánh Kinh Công Giáo
Cầu nguyện bằng email
Hội Đồng Giám Mục VN
Liên Lạc

Văn Kiện Vatican 2

Lectio divina

Suy Niệm & Cầu Nguyện

Học Hỏi Kinh Thánh

Lớp KT Sr Cảnh Tuyết

Nova Vulgata

Sách Bài Đọc UBPT

GH. Đồng Trách Nhiệm

Video Giảng Lời Chúa

Giáo Huấn Xã Hội CG

Tuần Tin HĐGMVN

Giáo Sĩ Việt Nam

ThăngTiến GiáoDân

Bản Tin Công Giáo VN.

Chứng Nhân Chúa Kitô

Thánh Vịnh Đáp Ca

Phúc Âm Nhật Ký

Tin Vui Thời Điểm

Tin Tức & Sự Kiện

Văn Hóa Xã Hội

Thi Ca Công Giáo

Tâm Lý Giáo Dục

Mục Vụ Gia Đình

Tư Liệu Giáo Hội

Câu Chuyện Thầy Lang

Slideshow-Audio-Video

Chuyện Phiếm Gã Siêu

Các Tác Giả
  Augustinô Đan Quang Tâm
  Ban Biên Tập CGVN
  Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.
  Bác Sĩ Nguyễn Ý-Đức, MD.
  Bùi Nghiệp, Saigon
  Br. Giuse Trần Ngọc Huấn
  Cursillista Inhaxiô Đặng Phúc Minh
  Dã Quỳ
  Dã Tràng Cát
  Elisabeth Nguyễn
  Emmanuel Đinh Quang Bàn
  EYMARD An Mai Đỗ O.Cist.
  Fr. Huynhquảng
  Gia Đình Lectio Divina
  Gioan Lê Quang Vinh
  Giuse Maria Định
  Gm Phêrô Huỳnh Văn Hai
  Gm. Giuse Đinh Đức Đạo
  Gm. Giuse Vũ Văn Thiên
  Gm. JB. Bùi Tuần
  Gm. Nguyễn Thái Hợp, op
  Gm. Phêrô Nguyễn Khảm
  Gs. Đỗ Hữu Nghiêm
  Gs. Ben. Đỗ Quang Vinh
  Gs. Lê Xuân Hy, Ph.D.
  Gs. Nguyễn Đăng Trúc
  Gs. Nguyễn Văn Thành
  Gs. Phan Văn Phước
  Gs. Trần Duy Nhiên
  Gs. Trần Văn Cảnh
  Gs. Trần Văn Toàn
  Hồng Hương
  Hiền Lâm
  Hoàng Thị Đáo Tiệp
  Huệ Minh
  HY. Nguyễn Văn Thuận
  HY. Phạm Minh Mẫn
  JB. Lê Đình Nam
  JB. Nguyễn Hữu Vinh
  JB. Nguyễn Quốc Tuấn
  Jerome Nguyễn Văn Nội
  Jorathe Nắng Tím
  Jos. Hoàng Mạnh Hùng
  Jos. Lê Công Thượng
  Jos. Vinc. Ngọc Biển, SSP
  Joseph Vũ
  Khang Nguyễn
  Lê Thiên
  Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn, HKK
  Lm Giuse Trần Đình Thụy
  Lm. Anmai, C.Ss.R.
  Lm. Anphong Ng Công Minh, OFM.
  Lm. Anrê Đỗ Xuân Quế op.
  Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ
  Lm. Đan Vinh, HHTM
  Lm. Đỗ Vân Lực, op.
  Lm. G.Trần Đức Anh OP.
  Lm. GB. Trương Thành Công
  Lm. Giacôbê Tạ Chúc
  Lm. Gioan Hà Trần
  Lm. Giuse Hoàng Kim Đại
  Lm. Giuse Lê Công Đức
  Lm. Giuse Ngô Mạnh Điệp
  Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
  Lm. Inhaxio Trần Ngà
  Lm. JB Nguyễn Minh Hùng
  Lm. JB Trần Hữu Hạnh fsf.
  Lm. JB. Bùi Ngọc Điệp
  Lm. JB. Vũ Xuân Hạnh
  Lm. Jos Đồng Đăng
  Lm. Jos Cao Phương Kỷ
  Lm. Jos Hoàng Kim Toan
  Lm. Jos Lê Minh Thông, OP
  Lm. Jos Nguyễn Văn Nghĩa
  Lm. Jos Phan Quang Trí, O.Carm.
  Lm. Jos Phạm Ngọc Ngôn
  Lm. Jos Trần Đình Long sss
  Lm. Jos.Tuấn Việt,O.Carm
  Lm. Lê Quang Uy, DCCT
  Lm. Lê Văn Quảng Psy.D.
  Lm. Linh Tiến Khải
  Lm. Martin Ng Thanh Tuyền, OP.
  Lm. Minh Anh, TGP. Huế
  Lm. Ng Công Đoan, SJ
  Lm. Ng Ngọc Thế, SJ.
  Lm. Ngô Tôn Huấn, Doctor of Ministry
  Lm. Nguyễn Hữu An
  Lm. Nguyễn Thành Long
  Lm. Nguyễn Văn Hinh (D.Min)
  Lm. Pascal Ng Ngọc Tỉnh
  Lm. Pet. Bùi Trọng Khẩn
  Lm. Phêrô Phan Văn Lợi
  Lm. Phạm Văn Tuấn
  Lm. Phạm Vinh Sơn
  Lm. PX. Ng Hùng Oánh
  Lm. Raph. Amore Nguyễn
  Lm. Stêphanô Huỳnh Trụ
  Lm. Tôma Nguyễn V Hiệp
  Lm. Trần Đức Phương
  Lm. Trần Mạnh Hùng, STD
  Lm. Trần Minh Huy, pss
  Lm. Trần Việt Hùng
  Lm. Trần Xuân Sang, SVD
  Lm. TTT. Võ Tá Khánh
  Lm. Vũ Khởi Phụng
  Lm. Vĩnh Sang, DCCT
  Lm. Vinh Sơn, scj
  Luật sư Đoàn Thanh Liêm
  Luật sư Ng Công Bình
  Mẩu Bút Chì
  Mặc Trầm Cung
  Micae Bùi Thành Châu
  Minh Tâm
  Nữ tu Maria Hồng Hà CMR
  Nguyễn Thụ Nhân
  Nguyễn Văn Nghệ
  Người Giồng Trôm
  Nhà Văn Hương Vĩnh
  Nhà văn Quyên Di
  Nhà Văn Trần Đình Ngọc
  Nhạc Sĩ Alpha Linh
  Nhạc Sĩ Phạm Trung
  Nhạc Sĩ Văn Duy Tùng
  Phaolô Phạm Xuân Khôi
  Phêrô Phạm Văn Trung
  Phó tế Giuse Ng Xuân Văn
  Phó tế JB. Nguyễn Định
  Phùng Văn Phụng
  Phạm Hương Sơn
  Phạm Minh-Tâm
  PM. Cao Huy Hoàng
  Sandy Vũ
  Sr. Agnès Cảnh Tuyết, OP
  Sr. M.G. Võ Thị Sương
  Sr. Minh Thùy, OP.
  Têrêsa Ngọc Nga
  Tín Thác
  TGM. Jos Ngô Quang Kiệt
  TGM. Phaolô Bùi Văn Đọc
  Thanh Tâm
  thanhlinh.net
  Thiên Phong
  Thy Khánh
  Thơ Hoàng Quang
  Tiến Hùng
  Tiến sĩ Nguyễn Học Tập
  Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt
  Trầm Tĩnh Nguyện
  Trầm Thiên Thu
  Trần Hiếu, San Jose
  Vũ Hưu Dưỡng
  Vũ Sinh Hiên
  Xuân Ly Băng
  Xuân Thái
Nối kết
Văn Hóa - Văn Học
Tâm Linh - Tôn Giáo
Truyền Thông - Công Giáo
  Mục Vụ Gia Đình
TÔN TRỌNG VÀ BÀN HỎI TRONG TỪNG VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI QUYẾT ĐỊNH


Tâm lý ứng dụng trong hôn nhân

 

Trần Mỹ Duyệt

 

 

Chồng của em rất thương yêu em và lo lắng cho gia đình, nhưng anh ấy có thói quen thích cái gì là tự đi làm mà không bàn hỏi với em một vấn đề gì hết, và em là người sau cùng biết chuyện ấy khi nó đã xảy ra bất luận tốt hay xấu. Những lúc như vậy em hỏi tại sao anh không bàn với em, thì anh ấy nóng giận và bỏ đi không thèm nghe em phân tích đúng hay sai.

 

Trong trường hợp này em phải làm gì, và anh ấy phải làm gì để vợ chồng có sự hòa hợp và biết tôn trọng nhau, hiểu nhau nhiều hơn?

 

Vấn nạn vừa nêu trên có lẽ nhiều người trong chúng ta đã từng nghe qua, và cũng có thể đã xảy ra cho chính mình, trong gia đình mình. Để giải quyết vấn nạn này, thiết tưởng nên ôn lại lời khuyên và kinh nghiệm của người xưa trong tương quan vợ chồng. Cha ông ta vẫn thường khuyên: “Tương kính như tân”. Có nghĩa là cả vợ lẫn chồng đều phải tế nhị, nhún nhường, đối xử với nhau như những ngày đầu mới quen biết, mới là vợ chồng. Kinh nghiệm sống quí giá này không hề lỗi thời so với thực tế và đời sống vợ chồng ở thời đại chúng ta. Trong lời thề hôn ước, trước khi trở thành vợ chồng, chúng ta đã thề hứa “yêu thương và tôn trọng nhau”. Hai chữ yêu thương và tôn trọng là hai yếu tố cốt lõi làm nên ý nghĩa của hôn nhân.

 

Trong hôn nhân, sự tôn trọng được diễn tả qua những trao đổi, chia sẻ, và khuyến khích lẫn nhau. Thất bại của anh là thất bại của em, thành công của em cũng là thành công của anh, đúng với ý nghĩa: “Của chồng công vợ”. Do đó, bàn hỏi nhau, chia sẻ với nhau, và cùng góp ý cho nhau là một cách sống hài hòa giữa hai vợ chồng. Trong thực tế, nguyên tắc “hai cái đầu vẫn hơn một cái đầu” luôn luôn đúng. Nhiều khi chỉ cần một ý kiến nhỏ của vợ hay của chồng mà kết quả trở nên khác.

 

Lối vào của tâm hồn

 

Trong Johari Window (Cửa Sổ Johari), một dụng cụ khảo sát tâm lý do Joseph Luft và Harry Ingham đã giới thiệu năm 1955, nhằm khảo sát sự hiểu biết về chính mình, sự phát triển cá nhân và giúp gia tăng những trao đổi thường ngày với người khác. Theo đó, những gì mà chúng ta chưa biết về mình và người khác dù đó là vợ hay chồng rất nhiều. Để có thể phần nào hiểu được những khác biệt và bí ẩn ấy, chúng ta thử nhìn vào mình và người phối ngẫu xuyên qua 4 cánh cửa sau đây:  

 

1-Những điều ta biết về mình và người khác cũng biết (Open self):

Qua cửa sổ này, bạn nhìn thấy mình với những ưu và khuyết điểm. Cùng một lượt, người phối ngẫu của bạn cũng nhìn thấy những điều ấy như chính bạn nhìn bạn. Cái biết này là mấu chốt làm nên sự hài hòa trong đời sống gia đình, đời sống vợ chồng.

 

2-Những điều người khác biết về ta mà mình không biết (Blind self):

Đây là góc khuất về con người của mỗi người. Thông thường bạn không biết vì bị che dấu bởi tự ái, bởi cái tôi quá lớn. Nó thường ngăn trở bạn chấp nhận lời nhận xét, phê bình, hoặc sửa sai của người khác. Nhưng theo Tuân Tử thì: “Ai sửa cho ta đúng, người đó là thầy ta”.  

 

3-Những điều ta biết về mình mà người khác không biết (Hidden self):

Đây chính là lý do để người khác hiểu lầm hoặc phê phán bạn một cách vô căn cứ và bất công. Người thiếu trưởng thành, thiếu tự tin sẽ cảm thấy rất khó chịu và thường hay phản ứng tiêu cực để bảo vệ mình.

 

4-Những điều mà cả ta cũng như người khác không biết (Unkown self):

Gồm những gì mà chính bạn cũng không biết về mình, và người khác cũng không biết. Nhận xét về mình hay một người khác trong những trường hợp này rất võ đoán, chủ quan. Người bị phê phán, bị chỉ trích sẽ rất hoang mang, bực bội.

 

Thực tế đã minh chứng, không phải hễ nghĩ mình biết là biết hết mọi sự dù là biết về mình. Cũng vậy, không phải hễ là vợ hay chồng là biết được người phối ngẫu của mình nghĩ gì và làm gì. Người Việt Nam có một câu nói diễn tả tính chủ quan và tiêu cực về những cái biết này: “Tôi đi guốc trong bụng ông hay bà”. Thật ra có nhiều điều chính ta cũng không biết về mình, và cũng không biết về người chồng hay vợ của mình. Những gì chúng ta biết về mình hay về người khác cũng chỉ 50% sự thật, phần còn lại đòi hỏi phải có những cuộc trò truyện, trao đổi, chia sẻ. Điều này cũng áp dụng trong những giao tiếp xã hội và bạn bè.

 

Theo tâm lý học, trao đổi, chia sẻ (communication) là nghệ thuật hiểu và đi vào lòng người. Nó cũng là một phương pháp trị liệu về những bất đồng, bất hòa trong đời sống hôn nhân. Ở một cái nhìn tích cực, những nhận xét dù làm chúng ta không hài lòng của người khác vẫn mang ý nghĩa ngăn ngừa hoặc đề phòng. Ngược lại, nếu những chia sẻ, góp ý ấy là đúng thì càng thêm năng lực và hậu thuẫn tốt cho hành động của mình: “Thuận vợ thuận chồng, tát biển Đông cũng cạn.” Kinh nghiệm cho thấy phần lớn những thất bại, những cuộc cãi vã là do chủ quan không đón nhận ý kiến hay sự góp ý của người khác.

 

Ảnh hưởng xã hội

 

Tập quán tự quyết định của người chồng trong vấn nạn trên, có thể đến từ tư tưởng cho rằng bàn hỏi với vợ sẽ mang tiếng mình dốt, mình kém, hoặc không thông minh bằng vợ! Nó cho người chồng cảm tưởng thua thiệt làm mất mặt nam nhi, mất mặt trượng phu, mất mặt đàn ông, và sẽ làm cớ cho vợ khinh thường, không tôn trọng mình. Đây là một trong những mặc cảm tự ty mà chúng ta vẫn thấy trong nhiều gia đình Việt Nam, đặc biệt, trong nền văn hóa trọng nam khinh nữ, đề cao lối sống gia trưởng. Ngoài ra, định kiến này còn ảnh hưởng bởi môi trường xã hội, bạn bè. Thí dụ, sợ bạn bè cho là thua vợ, sợ vợ, hay nấp bóng vợ, mặc dù trong thực tế có nhiều người chồng thua kém vợ cả về kiến thức lẫn khả năng chuyên môn.  

 

Cũng có thể việc này xảy ra vì những quyết định dù nhỏ mọn mà vợ chồng vì ghen tương, nghi ngờ và muốn kiểm soát nhau nên cho đó là lớn lao, quan trọng rồi tự mình khó chịu với mình cũng như với người phối ngẫu.  

 

Trên phương diện tâm sinh lý, nó cũng đến từ sự khác biệt về cấu trúc của não bộ giữa người nam và người nữ. Có đến 80-90% phụ nữ sống với não cầu trái của mình, trong khi 80-90% nam giới sống với não cầu phải. Một đàng nghiêng về tình cảm, đặt nặng những cái nhìn và phán đoán theo cảm xúc, rung động của con tim. Một đàng nghiêng về lý trí, dựa trên những lý luận và phán đoán của khối óc. Nhưng con đường từ khối óc xuống trái tim hay từ trái tim lên khối óc tuy gần nhưng rất dài, rất xa nhiều khi không có điểm đến.

 

Sau cùng văn hóa nam nữ bình đẳng, chia sẻ đồng đều trong đời sống hôn nhân là một văn hóa mới mẻ, ít thấy trong sinh hoạt gia đình người Việt. Như đã diễn tả ở trên, vì phản ảnh văn hóa “trọng nam khinh nữ”, văn hóa “gia trưởng”, nên phần đông đàn ông, người chồng Việt Nam bao giờ cũng cho mình đúng. Thực tế, trong cuộc sống chúng ta rất ít khi thấy người đàn ông Việt Nam nói lời “xin lỗi” vợ con khi có lỗi. Càng hiếm thấy họ nói lời “cám ơn” khi vợ con làm gì cho họ. Một tâm trí hạn hẹp mà lại luôn cho mình là đúng thì vấp phải những lỗi phạm, sai lầm là chuyện thường. Người đàn ông Việt Nam cần học nói lời xin lỗi khi làm điều lỗi không những với vợ mà cả với con cái nữa . Tích cực hơn là phải biết nói lời cám ơn về những việc mà vợ con mình đã làm cho mình. Bí quyết hạnh phúc hôn nhân nằm ở chỗ biết nói và thực hành hai tiếng “cám ơn” và “xin lỗi”.  

 

Sợ mất mặt, sợ mang tiếng thua kém vợ, không phải là lý do để người chồng tự quyết những vấn đề trong gia đình. Gia đình là gia đình chung, thua được là thua được chung, và hạnh phúc là hạnh phúc chung. Trong hôn nhân không có thứ hạnh phúc hay thành công một mình. Người ta thường nói: “Sau lưng người đàn ông thành công luôn có bóng dáng người phụ nữ”. Người phụ nữ ấy không ai khác là người vợ. Đây được coi như một chân lý dù ai đó có muốn loại bỏ nhưng vẫn không được. Việc bàn hỏi, chia sẻ là việc nên làm và cần làm. Đặt trường hợp nếu những kết quả xảy ra không được như ý, ít nhất người chồng cũng không phải lãnh trách nhiệm một mình. Ngược lại, có sự san sẻ và đồng cảm của cả hai vợ chồng: “Đồng vợ, đồng chồng”. Hành động này không có gì xấu, không làm giảm giá trị của người đàn ông. Và cũng không phủ nhận quyết định chính đáng trong gia đình nhiều lúc thuộc về người chồng là cột trụ của gia đình.  

 

Bí quyết hạnh phúc trong hôn nhân

 

Tóm lại, trường hợp hai vợ chồng được nêu lên trong vấn nạn trên rõ ràng đã gặp phải những khó khăn về mặt chia sẻ và thông cảm. Nói theo văn chương bình dân là họ “khắc khẩu”. Cả hai đã không đi qua những cửa sổ tâm hồn để bước vào đời nhau, nhưng chỉ dùng cảm xúc, hoặc chủ quan của lý trí để phán đoán và đối xử với nhau. Do đó, họ cần học cách hiểu và cảm thông với nhau xuyên qua những cánh cửa của tâm hồn.   

 

Trần Mỹ Duyệt

Tác giả:  Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt

Nguyện xin THIÊN CHÚA chúc phúc và trả công bội hậu cho hết thảy những ai đang nỗ lực "chắp cánh" cho Quê hương và GHVN bay lên!