Trang Chủ Hòa Bình là kết quả của Công Lý và Tình Liên Đới (Is 32,17; Gc 3,18; Srs 39) - Peace As The Fruit Of Justice and Solidarity Quà tặng Tin Mừng
Thánh Kinh Công Giáo
Lời Chúa Mỗi Ngày
Cầu nguyện bằng email
Hội Đồng Giám Mục VN
Liên Lạc

Văn Kiện Vatican 2

Lectio divina

Suy Niệm & Cầu Nguyện

Video Giảng Lời Chúa

Sách Bài Đọc UBPT

Nova Vulgata

GH. Đồng Trách Nhiệm

Học Hỏi Thánh Kinh

Giáo Huấn Xã Hội CG

Tuần Tin HĐGMVN

Giáo Sĩ Việt Nam

ThăngTiến GiáoDân

Bản Tin Công Giáo VN.

Chứng Nhân Chúa Kitô

Thánh Vịnh Đáp Ca

Phúc Âm Nhật Ký

Tin Vui Thời Điểm

Tin Tức & Sự Kiện

Văn Hóa Xã Hội

Thi Ca Công Giáo

Tâm Lý Giáo Dục

Mục Vụ Gia Đình

Tư Liệu Giáo Hội

Câu Chuyện Thầy Lang

Slideshow-Audio-Video

Chuyện Phiếm Gã Siêu

Các Tác Giả
  Augustinô Đan Quang Tâm
  Ban Biên Tập CGVN
  Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.
  Bác Sĩ Nguyễn Ý-Đức, MD.
  Bùi Nghiệp, Saigon
  Br. Giuse Trần Ngọc Huấn
  Cursillista Inhaxiô Đặng Phúc Minh
  Dã Quỳ
  Dã Tràng Cát
  Elisabeth Nguyễn
  Emmanuel Đinh Quang Bàn
  EYMARD An Mai Đỗ O.Cist.
  Fr. Huynhquảng
  Gia Đình Lectio Divina
  Gioan Lê Quang Vinh
  Giuse Maria Định
  Gm. Giuse Đinh Đức Đạo
  Gm. Giuse Vũ Văn Thiên
  Gm. JB. Bùi Tuần
  Gm. Nguyễn Thái Hợp, op
  Gm. Phêrô Nguyễn Khảm
  Gs. Đỗ Hữu Nghiêm
  Gs. Ben. Đỗ Quang Vinh
  Gs. Lê Xuân Hy, Ph.D.
  Gs. Nguyễn Đăng Trúc
  Gs. Nguyễn Văn Thành
  Gs. Phan Văn Phước
  Gs. Trần Duy Nhiên
  Gs. Trần Văn Cảnh
  Gs. Trần Văn Toàn
  Hồng Hương
  Hiền Lâm
  Hoàng Thị Đáo Tiệp
  Huệ Minh
  HY. Nguyễn Văn Thuận
  HY. Phạm Minh Mẫn
  JB. Lê Đình Nam
  JB. Nguyễn Hữu Vinh
  JB. Nguyễn Quốc Tuấn
  Jerome Nguyễn Văn Nội
  Jorathe Nắng Tím
  Jos. Hoàng Mạnh Hùng
  Jos. Lê Công Thượng
  Jos. Vinc. Ngọc Biển, SSP
  Joseph Vũ
  Khang Nguyễn
  Lê Thiên
  Lm. Anmai, C.Ss.R.
  Lm. Anphong Ng Công Minh, OFM.
  Lm. Anrê Đỗ Xuân Quế op.
  Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ
  Lm. Đan Vinh, HHTM
  Lm. Đỗ Vân Lực, op.
  Lm. G.Trần Đức Anh OP.
  Lm. Giacôbê Tạ Chúc
  Lm. Gioan Hà Trần
  Lm. Giuse Hoàng Kim Đại
  Lm. Giuse Lê Công Đức
  Lm. Giuse Ngô Mạnh Điệp
  Lm. Giuse Vũ Thái Hòa
  Lm. Inhaxio Trần Ngà
  Lm. JB Nguyễn Minh Hùng
  Lm. JB Trần Hữu Hạnh fsf.
  Lm. JB. Bùi Ngọc Điệp
  Lm. JB. Vũ Xuân Hạnh
  Lm. Jos Cao Phương Kỷ
  Lm. Jos Hoàng Kim Toan
  Lm. Jos Lê Minh Thông, OP
  Lm. Jos Nguyễn Văn Nghĩa
  Lm. Jos Phạm Ngọc Ngôn
  Lm. Jos Trần Đình Long sss
  Lm. Jos.Tuấn Việt,O.Carm
  Lm. Lê Quang Uy, DCCT
  Lm. Lê Văn Quảng Psy.D.
  Lm. Linh Tiến Khải
  Lm. Martin Ng Thanh Tuyền, OP.
  Lm. Minh Anh, GP. Huế
  Lm. Ng Công Đoan, SJ
  Lm. Ng Ngọc Thế, SJ.
  Lm. Ngô Tôn Huấn, Doctor of Ministry
  Lm. Nguyễn Hữu An
  Lm. Nguyễn Thành Long
  Lm. Pascal Ng Ngọc Tỉnh
  Lm. Pet. Bùi Trọng Khẩn
  Lm. Phêrô Phan Văn Lợi
  Lm. Phạm Văn Tuấn
  Lm. Phạm Vinh Sơn
  Lm. PX. Ng Hùng Oánh
  Lm. Raph. Amore Nguyễn
  Lm. Stêphanô Huỳnh Trụ
  Lm. Tôma Nguyễn V Hiệp
  Lm. Trần Đức Phương
  Lm. Trần Mạnh Hùng, STD
  Lm. Trần Minh Huy, pss
  Lm. Trần Việt Hùng
  Lm. Trần Xuân Sang, SVD
  Lm. TTT. Võ Tá Khánh
  Lm. Vũ Khởi Phụng
  Lm. Vĩnh Sang, DCCT
  Lm. Vinh Sơn, scj
  Luật sư Đoàn Thanh Liêm
  Luật sư Ng Công Bình
  Mẩu Bút Chì
  Mặc Trầm Cung
  Micae Bùi Thành Châu
  Minh Tâm
  Nguyễn Thụ Nhân
  Người Giồng Trôm
  Nhà Văn Hương Vĩnh
  Nhà văn Quyên Di
  Nhà Văn Trần Đình Ngọc
  Nhạc Sĩ Alpha Linh
  Nhạc Sĩ Phạm Trung
  Nhạc Sĩ Văn Duy Tùng
  Phaolô Phạm Xuân Khôi
  Phó tế Giuse Ng Xuân Văn
  Phó tế JB. Nguyễn Định
  Phùng Văn Phụng
  Phạm Hương Sơn
  Phạm Minh-Tâm
  PM. Cao Huy Hoàng
  Sandy Vũ
  Sr. Agnès Cảnh Tuyết, OP
  Sr. M.G. Võ Thị Sương
  Sr. Minh Thùy, OP.
  Têrêsa Ngọc Nga
  TGM. Jos Ngô Quang Kiệt
  TGM. Phaolô Bùi Văn Đọc
  Thanh Tâm
  thanhlinh.net
  Thiên Phong
  Thy Khánh
  Thơ Hoàng Quang
  Tiến Hùng
  Tiến sĩ Nguyễn Học Tập
  Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt
  Trầm Tĩnh Nguyện
  Trầm Thiên Thu
  Trần Hiếu, San Jose
  Vũ Hưu Dưỡng
  Vũ Sinh Hiên
  Xuân Ly Băng
  Xuân Thái
Nối kết
Văn Hóa - Văn Học
Tâm Linh - Tôn Giáo
Truyền Thông - Công Giáo
  Mục Vụ Gia Đình
THƯƠNG CON HAY HẠI CON?! GIÁO DỤC HAY PHẢN GIÁO DỤC!

 

Trần Mỹ Duyệt

Là những người làm trong lãnh vực tâm lý và giáo dục nên những truyện liên quan đến tuổi trẻ, giáo dục tuổi trẻ, hoặc những xung khắc giữa cha mẹ với nhau trong việc giáo dục con cái thì không thiếu. Hai câu truyện mà tôi sắp sửa kể ra sau đây cũng thuộc loại truyện thường thấy xẩy ra trong các gia đình mà người cha, người mẹ, hoặc cả hai lẫn lộn về tình thương dành cho con và ảnh hưởng của giáo dục. Những lối hành xử phản ảnh câu ca dao, tục ngữ của cha ông, đó là: “Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”. Tuy nhiên, khi nói về ảnh hưởng của người mẹ, người bà cũng cùng lúc chúng ta nói về ảnh hưởng của người cha, người ông như vậy. Người cha, người ông đôi khi trong nhiều trường hợp cũng có những sai lầm trong việc giáo dục con cháu.

Một cặp vợ chồng trẻ nhưng hiếm muộn. Sau nhiều ngày tháng chờ mong, một bé gái đã chào đời, dễ thương, mau ăn, và chóng lớn. Trong những năm đầu, người mẹ dành nhiều thời giờ cho con hơn qua việc chăm nom bú mớm. Khi con lên ba, cả bố lẫn mẹ đã thay phiên nhau cưng chiều con. Con muốn cái gì là được cái nấy. Con khóc lóc làm nũng bố mẹ không la mắng, sửa phạt sợ con buồn. Nếu mẹ mắng thì bố binh, hoặc ngược lại. Con không ăn hay lười ăn uống thì bố hoặc mẹ đút cho con, mang ly nước cam, nước lọc hoặc ly sữa đưa tận miệng con. Việc vệ sinh cá nhân bố mẹ thay phiên nhau tắm, rửa, chải đầu, lau lọt sau khi con đi vệ sinh. Sợ con khóc, mất ngủ nên từng giấc ngủ là con luôn có bố mẹ ở bên.

Nhưng, cái nhưng hết sức lạ thường ở đây là cho đến hôm nay đứa trẻ đã 8 tuổi rồi mà mọi việc từ vệ sinh cá nhân, ăn uống, tắm rửa, thay quần áo, ngủ nghỉ vẫn diễn ra như những ngày em còn nhỏ. Em vẫn không tự mình tắm rửa. Vì năm nay đã 8 tuổi và là con gái nên mẹ thay bố tắm cho con. Ăn uống bố mẹ vẫn thay nhau đút cho con. Hễ không đút là con không ăn… Và em vẫn ngủ chung với bố mẹ.

Câu truyện kế tiếp là một sinh viên đại học năm thứ nhất, vẫn cứ sáng sáng được bố chở đến trường, và chiều chiều được bố đón về. Sinh viên trẻ này ngoài việc ăn với học ra không phải làm bất cứ một việc gì khác. Em cũng không có bạn gái hoặc những bạn trai cùng lớp, cùng trường. Lý do bố em đưa đón em mỗi ngày là vì cha mẹ không muốn con “hư hỏng”, không muốn con bỏ dở học hành.

Không ai trong các phụ huynh trên bị coi là những cha mẹ không yêu thương, chăm sóc, và lo lắng bao bọc con. Nhưng cũng không ai trong các phụ huynh trên được cho là có cái nhìn đúng và sự hiểu biết về giáo dục. Dưới con mắt của những nhà tâm lý và giáo dục, hai mẫu phụ huynh trên đã không phân biệt được sự khác biệt giữ tình thương và nuông chiều, giữa những việc làm cho con và mục đích của giáo dục. Ngoài ra, họ cũng không hiểu được ảnh hưởng tâm lý phát triển, tâm lý giáo dục, tâm lý xã hội trong tiến trình phát triển của con họ. Một điều mà hầu hết những ai có chút kinh nghiệm trong lãnh vực tâm lý, thì những phụ huynh như vậy lại rất chủ quan, cố chấp, không muốn nghe kinh nghiệm và ý kiến của ai, cho dù là những nhà chuyên môn. Như vậy, chính họ đã làm hại con họ sau này khi chúng lớn lên và ra đời.

Theo tâm lý phát triển, một đứa trẻ 8 tuổi mà không tự mình lo cho vệ sinh cá nhân, tự mình xúc cơm, ăn cơm, uống nước, tự mình tắm rửa, và ngủ riêng một mình là một đứa trẻ có chút gì bệnh hoạn. Ít nhất là bệnh lười, và bệnh ỷ lại. Nó sẽ khó tự tin trước mặt bạn bè, trước mặt mọi người, sẽ khó hòa đồng, và thiếu tâm lý trưởng thành sau này khi khôn lớn.

Một cách tương tự, sinh viên trẻ kia rồi ra cũng dễ mang mặc cảm tự ty với lối sống xã hội, với bạn bè, và với những gì đang diễn ra trong cuộc sống thường ngày mà một người trẻ tuổi phải đối mặt. Về mặt tình cảm, tình yêu, tình dục, sinh lý, và tâm linh em sẽ gặp những thách đố, sẽ dễ dàng vấp ngã trước những cám dỗ của đời thường. Là một sinh viên trẻ ở tuổi 18, cái tuổi được coi như có thể hành động trưởng thành, tuổi mà các em thường sống tự lập, nhất là các sinh viên xa gia đình.  

Tóm lại, những phụ huynh trên đã phạm phải hai sai lầm trong cách thức chăm lo và giáo dục con cái. Đó là quan niệm lẫn lộn giữa tình thương và những hành động săn sóc con cái. Và không nhận thức rõ ràng thế nào là mục đích của giáo dục.

 

Tình thương và sự săn sóc:

Là cha mẹ ai cũng yêu thương con cái. Nhưng yêu thương mà thôi chưa đủ, còn phải dậy dỗ và giáo dục con cái nữa. Những phụ huynh trên đã hiểu sai về tình thương khi đặt sự chiều chuộng, cưng chiều con cái thay thế cho việc giáo dục: “Yêu con cho roi cho vọt. Ghét con cho ngọt cho bùi”.

Trong ý nghĩa của tiêu cực, nuông chiều con cũng được xem như một hành động khuyến khích những thói hư và tật xấu của con. Vì để uốn nắn một tính xấu, sửa chữa một thói quen xấu của con đòi hỏi nhiều nỗ lực và kiên nhẫn của cha mẹ. Chiều chuộng, cưng chiều cũng có thể là thái độ đầu hàng trước những khuyết điểm và đòi hỏi thái quá của con.

Sự nuông chiều thái quá, và những dễ dãi của cha mẹ có tác dụng làm hư con của họ. Vì tình yêu, tình thương đúng nghĩa mà cha mẹ dành cho con là phải giáo dục, hướng dẫn con để con lớn lên và phát triển đầy đủ về thể lý, tâm lý, và tâm linh. Sự phát triển cần thiết cho cuộc sống của một con người giữa dòng đời, và giữa những khó khăn thử thách.

 

Mục đích chính của giáo dục:

Chiều chuộng con, làm cho con tất cả những gì con cần phải làm. Cho con tất cả những gì con muốn là một hình thức yêu thương mang ý nghĩa tiêu cực. Có thể gọi đó là phản giáo dục. Để yêu thương con thật sự, phụ huynh phải ý thức rất rõ ràng về mục đích của giáo dục và hành động để đạt mục đích ấy. 

Trong tâm lý phát triển và giáo dục, khi một đứa trẻ lên ba là thời gian thích hợp nhất để uốn nắn, cũng như hướng dẫn em biết sống tự lập, biết trách nhiệm về những việc mình làm. Kinh nghiệm thực hành của người Việt Nam cũng phù hợp với tâm lý phát triển và giáo dục: “Dậy con từ thưở lên ba”.

Theo đó, tại gia đình, bổn phận và trách nhiệm của cha mẹ là phải làm cách nào để giúp cho con em mình lớn lên, tự tin, tự lập, và trưởng thành với cuộc sống của chúng. Biết nhận thức, chấp nhận cái thắng và cái thua. Biết đứng lên khi thất bại mà không bỏ cuộc, không nản lòng, sợ hãi cố gắng. Biết đối đầu với những cám dỗ, thử thách, và biết chỗi dậy mỗi khi vấp ngã. Biết nhìn đời bằng con mắt trưởng thành để phân biệt giữa cái tốt và cái xấu, cái nên làm và cái không nên làm. Đó là giáo dục, và đó là điều mà các phụ huynh phải làm cho con cái ngay khi chúng còn trên gối mẹ để chuẩn bị cho những bước đi sau này khi vào đời. Con cái phải sống với cuộc sống của nó. Phải lựa chọn những gì cần thiết cho cuộc đời của nó. Và trong các lựa chọn đó, nó phải được giáo dục biết chọn điều phải, điều tốt.

Đời là một cuộc lữ hành mà mỗi người phải đi qua trong nhiều thời khắc, nắng, mưa, giông bão, hay thanh bình. Phải đi giữa nhiều loại người, mưu mô, thâm hiểm, gian dối, cũng như hiền hòa, dễ thương và tốt bụng. Và phải đối diện với những khó khăn, giới hạn về sức khỏe, về tài năng, và về vai trò, chỗ đứng xã hội. Những cái đó, nếu cha mẹ, phụ huynh không dậy dỗ, không rèn luyện, và một đôi khi không để con mình tự thử nghiệm qua, làm sao chúng có đủ kinh nghiệm khi vào đời?!

 Chiều chuộng con cái, cưng chiều con cái thái quá là sai lầm. Nhưng không dậy dỗ và cho con cái có cơ hội sống trưởng thành với cuộc sống chính mình, cũng là một lỗi lầm lớn của cha mẹ trong giáo dục.

Tác giả:  Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt

Nguyện xin THIÊN CHÚA chúc phúc và trả công bội hậu cho hết thảy những ai đang nỗ lực "chắp cánh" cho Quê hương và GHVN bay lên!