ÂN SỦNG: ÁNH SÁNG VÀ THẦN KHÍ

Lời Tổng Nguyện của Thứ Tư Tuần XXVIII Thường Niên, năm Chẵn là: Ân sủng Chúa vừa mở đường cho chúng ta đi, vừa đồng hành với chúng ta luôn mãi. Ân sủng Chúa, Ánh sáng Chúa, và Thần Khí Chúa là ba từ chìa khóa, mà ta có thể dùng thay thế lẫn nhau, để hiểu rõ sứ điệp Lời Chúa hôm nay.

HỘI THÁNH LÀ TIỆC CƯỚI

“Hội Thánh” có gốc Hy Lạp là “Ekklesia”, có nghĩa là: cuộc triệu tập, sự quy tụ Dân Thiên Chúa, (ngoài Hội Thánh không có ơn cứu độ: Extra ecclesiam nulla salus). Câu in nghiêng của Bài Tin Mừng, Chúa Nhật Tuần XXVIII Thường Niên, năm A là: Gặp ai, cũng mời hết vào tiệc cưới. “Tiệc cưới” ở đây là ơn cứu độ, là Nước Trời, là Đền Thánh. Hội Thánh là Bí Tích Cứu Độ Phổ Quát, là Nhà Thiên Chúa, vì thế, trong Bài đọc 1 Kinh Sách, ngôn sứ Khácgai đã kêu gọi tái thiết Đền Thờ. Thiên Chúa nhắc cho dân Người biết sứ mạng của họ là hoạt động không ngừng, vì, Đền Thờ Hội Thánh thì không bao giờ xong cả. Công trình xây dựng đòi ta phải cố gắng trong tình bác ái yêu thương… Đức Chúa phán: Hãy lên núi tái thiết Đền Thờ cho Ta và Ta sẽ vui thích. Nhà của Ta được gọi là Nhà Cầu Nguyện của muôn dân.

NGÓN TAY THÁNH THẦN

Câu in nghiêng của Bài Tin Mừng, Thứ Sáu Tuần 27 Thường Niên, năm Chẵn là“Nếu tôi dùng ngón tay Thiên Chúa mà trừ quỷ, thì Nước Thiên Chúa đang ở giữa các ông”, “ngón tay” được sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo số 700 giải thích là biểu tượng của Chúa Thánh Thần. Công trình cứu độ vượt quá trí hiểu của loài người, nếu, các Kinh Sư và những Người Pharisêu đã hiểu và đã tin, thì, họ đã không tranh cãi và đã không gán cho Đức Giêsu dựa thế quỷ vương Bêendêbun mà trừ quỷ. Lời Tổng Nguyện: tình thương Chúa thật là cao cả, vượt xa mọi công trạng và ước muốn của ta… xin Chúa thương ban những ơn trọng đại lòng chúng con chẳng dám mơ tưởng bao giờ. Ơn trọng đại chính là Thánh Thần, mà Chúa đã hứa.

MUỐN SUY NIỆM LỜI CHÚA PHẢI ĐỌC LỜI CHÚA

Một bài suy niệm mà không cần phải đọc Lời Chúa, thì, đó không phải là một Bài Suy Niệm Lời Chúa, chẳng hạn, thấy “Cô Mácta và Cô Maria”, thì, lập tức, ta lôi bài cũ ra, mà, không cần một lần đưa mắt nhìn qua Bản Văn Lời Chúa, chấp luôn Bối Cảnh Phụng Vụ, liền nhảy vào Cô Mácta thế này, Cô Maria thế kia… Lời Chúa là lương thực, là cơm ăn, vì thế, ăn lần nào thì nấu lần đó, mỗi lần mỗi khác, cũng là thịt heo, nhưng, ta có thể chế biến ra được cả hàng vạn món, mỗi lần đọc Lời Chúa là mỗi lần có hương vị khác. Bối Cảnh Phụng Vụ sẽ làm cho Lời Chúa luôn tươi mới và mang đến cho ta những dưỡng chất vi diệu của Ơn Cứu Độ.

KINH MÂN CÔI - LỜI KINH CỨU ĐỘ

Chúng ta thường có thói quen biến Lễ Đức Mẹ Mân Côi thành dịp để cổ võ lòng sùng kính Đức Mẹ và kêu gọi siêng năng Lần Chuỗi Mân Côi, điều này tốt, rất tốt, nhưng, coi chừng, chúng ta biến Kinh Mân Côi thành một thứ “bùa chú” với những lời hứa hẹn có tính ma mị, mà, quên mất sứ điệp chính yếu mà các Nhà Phụng Vụ đã cất công biên soạn cho lễ này.

KHAO KHÁT ƠN CỨU ĐỘ

Nô lệ thì không được tự do, không được hưởng gia tài, còn, chúng ta được Thiên Chúa nhận làm nghĩa tử, chúng ta là con cái tự do, được đồng thừa kế với Đức Kitô, điều kiện để ta được hưởng vinh phúc này, đó là, tin vào Đức Kitô như Lời Tổng Nguyện của Thứ Sáu Tuần 23 Thường Niên, năm Chẵn này: Chúa cứu chuộc và nhận chúng con làm nghĩa tử, xin lấy tình Cha mà âu yếm đoái nhìn: này chúng con là những kẻ tin kính Đức Kitô, thì xin cho chúng con được trở nên những người tự do đích thực, và đáng hưởng gia nghiệp muôn đời.

THÍCH NGHE CHÚA NHƯNG LẠI LÀM THEO SATAN

Đứa con gái của bà Hêrôđia đã chọn cái đầu của Gioan Tẩy Giả, thay vì, một nửa nước. Có người nói: sao dại thế? Thật ra, chiêu trò của Satan không dại chút nào: nó đâu có nhắm tới một nửa nước Ítraen bé nhỏ, điều nó nhắm tới là cả nhân loại này. Nhân loại theo lời xúi giục của nó, đang lao về phía vực thẳm của sự chết, nếu, có ai đó lên tiếng cảnh báo: bảo quay đầu lại, là nó tìm cách thủ tiêu ngay, càng có nhiều người lên tiếng kêu gọi, thì, nó càng lo sợ nhân loại tỉnh thức, chính vì thế, những người nói Lời Thiên Chúa, ngay cả, Đấng nói chính Lời của Người và bày tỏ cho nhân loại thấy ý định cứu độ của Người, tất cả đều cùng chung một số phận. Gioan Tẩy Giả nói Lời và ý định của Thiên Chúa cho vua Hêrôđê, thì, vua cứ thích nghe; còn, khi con gái bà Hêrôđia nói lời và ý định của mẹ cô cho vua Hêrôđê, thì, vua lại sai người vào ngục chặt đầu ông Gioan. Đây là một nghịch lý của đời sống chúng ta: một mặt, ta thích nghe Lời Thiên Chúa, mặt khác, ta lại thích làm theo lời xúi giục của Satan.

HỘI THÁNH LÀ NHÀ THIÊN CHÚA

“Anh đi anh nhớ quê nhà, nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương”, “Giêrusalem hỡi, lòng này nếu quên ngươi, thì, tay gảy đàn thành tê bại”, từ “nhà” gợi lên trong ta những cung bậc cảm xúc khác nhau: thật thân thương, trìu mến. Chúng ta thường nghe các từ như “nhà Lý, nhà Trần, nhà Nguyễn…”; Nếu Cha xứ hỏi: “Có ông hay bà ở nhà không?” thì Cha sẽ nhận được những câu trả lời đại loại như: “nhà con” vừa mới đi chợ, “nhà con” vừa mới đi làm… Bối Cảnh Phụng Vụ của Thứ Tư Tuần XXII Thường Niên, năm Chẵn, cũng gợi lên cho ta một mái ấm, một Ngôi Nhà Chung: có Thiên Chúa là Cha và mọi người là anh chị em của nhau.

NGƯỜI ĐÀN BÀ CANAAN VÀ MẸ MARIA

Hôm qua, chúng ta vừa mới long trọng mừng Lễ Mẹ Hồn Xác Lên Trời (15/08), một tháng nữa, chúng ta sẽ mừng Lễ Mẹ Sầu Bi (15/09). Hình ảnh người đàn bà ngoại giáo Canaan lẽo đẽo theo sau Đức Giêsu, rồi sụp lạy dưới chân Người, tự nhận mình là “chó”, để, xin Con Vua Đavít cứu chữa con bà, cũng chính là, hình ảnh của Đức Maria, Mẹ Hội Thánh, “Mẹ dân ngoại” luôn theo sát Đức Giêsu trên hành trình dương thế, và cuối cùng đứng dưới chân thập giá, tự nhận mình là “chó Mẹ”, Mẹ của toàn thể nhân loại đang lầm than vất vưởng, để, xin Vua cả trời đất cứu sống con mình. Bối Cảnh Phụng Vụ của Chúa Nhật Tuần XX Thường Niên, Năm A cho thấy Hội Thánh chính là Bí Tích Cứu Độ Phổ Quát, là Nhà Cầu Nguyện của muôn dân: kêu xin ơn cứu độ của Chúa cho toàn thể nhân loại.

BỐI CẢNH PHỤNG VỤ GIÚP HIỂU ĐÚNG LỜI CHÚA

Nếu không bám sát các Bản Văn Phụng Vụ, ta sẽ rất dễ tùy tiện gán cho Chúa nói những điều Chúa không nói. Chẳng hạn, với Bài Tin Mừng “Người thanh niên giàu có” của Thứ Hai Tuần XX Thường Niên, năm Chẵn, ta thường cho rằng anh ta có nhiều của cải vật chất, nhưng, Bài Tin Mừng không hề nói anh ta có bao nhiêu nhà, đất, siêu xe, hay tài khoản trong ngân hàng. Bài Tin Mừng chỉ cho thấy anh ta đã tuân giữ tất cả các điều răn. Anh ta hỏi về “điều tốt”, nhưng, Đức Giêsu lại hướng anh ta về “Đấng Tốt Lành”, bởi vì, “điều tốt” không thể làm cho anh ta sống đời đời, nhưng, chính “Đấng Tốt Lành” mới là Kho Tàng, là sự sống đích thực của anh ta. Anh ta buồn rầu bỏ đi, đây chưa chắc là một điều xấu, biết đâu, đó lại là một điều tốt: nếu anh ta thức tỉnh, chợt nhận ra: từ trước tới giờ anh ta chỉ lo làm “điều tốt”, mà lại, bỏ quên “Đấng Tốt Lành”, như Đáp Ca, Đnl 32: Thiên Chúa là Núi Đá sinh ra ngươi, ngươi lại coi thường, ngươi quên Thiên Chúa, Đấng đã sinh ra ngươi.

PHẢN BIỆN THIÊNG LIÊNG

Một “kinh nghiệm thần bí” (Mystical experience) phải bao gồm hai yếu tố: (1) khổ chế (Asceticism) và (2) sứ vụ tông đồ (Apostolic ministry). Vì thế, Thần Bí Kitô Giáo không thể tách rời khỏi “thập giá” của Đức Kitô và sứ mạng cứu rỗi các linh hồn. “Khổ chế” và “sứ vụ tông đồ” là phép thử cho mọi “kinh nghiệm thần bí”: Nếu “thần bí” nào làm cho ta trở nên kiêu ngạo, khước từ chiều kích “khổ chế vâng phục” như Đấng đã vâng lời Chúa Cha đến trần gian; và nếu “thần bí” nào không vì ích chung, mà, chỉ lo vun vén: danh dự, quyền lực, và những thứ khác cho bản thân mình hoặc cho nhóm mình, thì, đó không phải là “Thần Bí Kitô Giáo”.

SUY NIỆM VỀ “TIN” NHƯNG LIỆU CÓ “TIN”?

Khi suy niệm Bài Tin Mừng về người đàn bà Canaan tự nhận mình là “chó” để xin Đức Giêsu chữa lành cho con gái của bà, ta thường suy niệm về ba chiều kích của đức tin: (1) kiên trì; (2) phó thác; (3) khiêm nhường. Đây là mẫu số chung cho tất cả các Bài Tin Mừng về chữa lành, và về đức tin. Khi gặp những Bài Tin Mừng như thế, ta chỉ cần dùng thao tác “Ctrl F” là có thể thay thế “màu da trên xác chết”: từ “người đàn bà Canaan” sang “viên sĩ quan ngoại giáo”, rồi, “bà góa với ông quan tòa bất chính”, và rồi đối với tất cả những trường hợp tương tự như thế. Một bài suy niệm về “đức tin” như thế, là “tin dữ chưa”? Những chiêu trò và tiểu xảo của chúng ta có qua mặt được Chúa chăng?

VƯỢT LÊN TRÊN CÁI NHÌN LUÂN LÝ

Mỗi khi gặp Bài Tin Mừng về “lúa tốt và cỏ lùng”, “cá tốt và cá xấu”, ta thường nghĩ ngay đến chiều kích luân lý, với những lời đe dọa thật chính đáng về số phận đời đời của ta. Tuy nhiên, ta thử tiếp cận các dụ ngôn này với một cái nhìn khác, vượt lên trên luân lý thưởng phạt thông thường, để đạt đến chiều kích đức tin của Lời Mặc Khải, hầu, ta có thể vươn tới một đức ái hoàn hảo: lòng hiếu thảo của người con thơ kính sợ Cha hiền, chứ, không như người đầy tớ khiếp sợ ông chủ hà khắc. Bối Cảnh Phụng Vụ của Thứ Năm Tuần XVII Thường Niên, năm Chẵn với Lời Tổng Nguyện: Chúa là sức mạnh và là niềm trông cậy của chúng con, không có Chúa, chẳng có chi vững bền, chẳng có chi thánh thiện. Sức mạnh và niềm trông cậy của chúng ta là chính Chúa, chứ, không phải từ bất cứ thứ gì khác. Trong Bài đọc 1 Thánh Lễ, ngôn sứ Giêrêmia cho thấy: Đất sét ở trong tay người thợ gốm thế nào, thì, chúng ta cũng ở trong tay Thiên Chúa cũng như vậy. Vì thế, chúng ta phải mặc lấy tâm tình của vịnh gia trong Bài Đáp Ca, Tv 145: Đừng tin tưởng nơi hàng quyền thế, nơi người phàm chẳng cứu nổi ai. Họ tắt hơi là trở về cát bụi, dự định bao điều: ngày ấy tiêu tan. Phúc thay người được Chúa Trời nhà Giacóp phù hộ và cậy trông Chúa, Thiên Chúa họ thờ.

ĐỂ KÍN MÚC NGUỒN MẠCH TƯƠI MỚI CỦA LỜI CHÚA

Làm thế nào để kín múc nguồn mạch tươi mới của Lời Chúa? Thưa, phải bám sát Bối Cảnh Phụng Vụ, tránh “Duy Thánh Kinh” (Sola Scriptura): tách một đoạn, hoặc một câu Thánh Kinh ra khỏi Hội Thánh, nhất là, khỏi Phụng Vụ Thánh để suy niệm tùy ý. Ở đây, chỉ muốn nói đến hiện tượng “lười”: muốn biến bài “Homily” thành bài “Sermon” cho khỏe, hoặc muốn biến Lời Chúa thành “cái giá, cái móc” để treo những ý tưởng, và dụng ý riêng tư của mình, nhằm mục đích tấn công, hạ bệ, chì chiết một đối tượng nào đó. Có một sự khác biệt rất lớn giữa việc đọc Thánh Kinh “trong” và “ngoài” Thánh Lễ. Trong Các Giờ Kinh Phụng Vụ, kể cả, sau Bài Tin Mừng của giờ Kinh Sách, Thừa Tác Viên Lời Chúa cũng không xướng: “Đó là Lời Chúa” như trong Thánh Lễ. Với thói quen “lười lĩnh suy niệm Lời Chúa”, chúng ta thường gõ một câu Thánh Kinh vào Google, ví dụ: “Cứ yên tâm! Chính Thầy đây, đừng sợ!”, lập tức, chúng ta nhận được hàng loạt các kết quả, thế là, chúng ta nhảy vào “suy niệm các bài suy niệm”, chứ, không phải “suy niệm Lời Chúa”.

THINH LẶNG CỦA BẬC CHIÊM NIỆM
Với các nhà chiêm niệm, thinh lặng không phải là mục tiêu, lên tiếng cũng không phải là mục tiêu, Chúa mới chính là cùng đích và cứu cánh của mọi sự: giữa nói và không nói, họ đứng giữa như bàn cân, Chúa bên nào họ nghiêng về bên ấy, họ trao cho Chúa toàn quyền quyết định: họ có thể nói hoặc họ có thể im, nhưng, cả hai đều không làm họ lạc xa Chúa, và không làm họ đánh mất mình, giống như mặt hồ: có thể phản chiếu hình ảnh hoặc không phản chiếu, có sóng hoặc không có sóng, nước vẫn là nước; họ vẫn là họ, vẫn thuộc trọn về Chúa. 

CÁI XÀ MÀ CHÚA MUỐN TA LẤY RA KHỎI MẮT
Chúng ta thường biến dụ ngôn “Cái xà cái rác” thành một bài giảng luân lý, dạy ăn ngay ở lành, cách đối nhân xử thế trong việc xét đoán người khác. Tuy nhiên, Lời Chúa là Lời Mặc Khải vượt lên trên những giá trị nhân bản thông thường. Nếu đặt Bài Tin Mừng này trong Bối Cảnh Phụng Vụ của Thứ Hai Tuần XII Thường Niên, năm Chẵn, ta sẽ được Chúa mặc khải cho rất nhiều điều thú vị, để giúp ta sống tương quan với Chúa ngày một khăng khít hơn. 

KHÔNG THỂ LÀM NẾU CHÚA KHÔNG NÂNG ĐỠ
Lời Tổng Nguyện của Thứ Tư Tuần XI Thường Niên, năm Chẵn: Chúa ban sức mạnh cho những kẻ cậy trông, xin nghe lời chúng con cầu khẩn: loài người chúng con thân phận yếu hèn, không thể làm được chi nếu Chúa không nâng đỡ. Xin Chúa hằng tuôn đổ hồng ân, giúp chúng con giữ huấn lệnh Chúa truyền, mà chỉ muốn và làm những điều Chúa ưa thích.

HAI ĐỒNG KẼM CUỐI CÙNG
Câu in nghiêng của Bài Tin Mừng Thứ Bảy Tuần 9 Thường Niên, năm Chẵn là: Bà góa nghèo này đã bỏ vào thùng nhiều hơn ai hết. Tung Hô Tin Mừng: Phúc thay ai có tâm hồn nghèo khó, vì Nước Trời là của họ. Bà góa nghèo quả thật có tâm hồn nghèo khó, bởi vì, bà đã bỏ đến cả hai đồng kẽm cuối cùng: tất cả những gì bà có, tất cả những gì để nuôi sống bà, bà đã bỏ cả “cái có”, lẫn “cái là” vào trong thùng tiền dâng cúng. Tiền dâng cúng Đền Thờ, được các tư tế dùng vào việc tế lễ và các việc khác của Đền Thờ, nhằm, chuyển cầu ơn Chúa xuống cho dân chúng: Thức ăn ngon ta đãi hàng tư tế, và, dân ta hưởng ân lộc dư đầy. 

PHẢI ĐỌC LỜI CHÚA KHI SUY NIỆM LỜI CHÚA
“Phải đọc Lời Chúa khi suy niệm Lời Chúa”, nhiều người sẽ nghĩ: lời này thật dư thừa, ấy thế mà, đó lại là một thực tế rất đáng chúng ta quan tâm. Chẳng hạn, khi thấy câu in nghiêng của Bài Tin Mừng Thứ Tư Tuần 10 Thường Niên, năm Chẵn: Thầy đến không phải là để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn, là lập tức, ta nhảy vào chửi bới mấy ông Kinh Sư, Pharisêu nệ luật, rồi dẫn chứng một loạt những lần họ tố cáo Đức Giêsu phá luật, đang khi đó, Bài Tin Mừng hôm nay không hề nhắc đến các Kinh Sư và những Người Pharisêu dù chỉ một lần. Nếu chúng ta không coi trọng việc giữ luật, thì, coi chừng chúng ta sẽ rơi vào chủ thuyết “đạo tại tâm”, cần chi phải đến nhà thờ, cần gì phải tham dự các lễ nghi tôn giáo, và cũng chẳng cần phải gia nhập Hội Thánh, chẳng cần phải chịu các phép bí tích. 

ĐAVÍT GỌI ĐẤNG KITÔ LÀ CHÚA THƯỢNG
Câu in nghiêng của Bài Tin Mừng Thứ Sáu Tuần 9 Thường Niên, năm Chẵn là: Sao người ta nói Đức Kitô là con vua Đavít. Đấng Cứu Thế sẽ xuất thân từ dòng dõi vua Đavít, đây là lời mà Thiên Chúa đã hứa tự ngàn xưa. Chính vua Đavít được Thánh Thần soi sáng để gọi Đấng Kitô là Chúa Thượng của mình. Thánh Gioan đã cảnh báo chúng ta: đừng có thần khí nào cũng tin, nhưng, Thần Khí nào tuyên xưng Đức Giêsu là Chúa, thì, đó mới chính là Thần Khí của Thiên Chúa, như khi thánh Phêrô tuyên xưng: Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống, thì, Đức Giêsu đã nói: không phải xác thịt hay máu huyết, nhưng, chính là Cha của Thầy đã mặc khải cho anh biết.