1. Càng thông minh, càng trầm lặng. Người giỏi không thích tranh cãi. Kẻ yếu mới cần la hét để bảo vệ cái tôi. Người bản lĩnh, âm thầm làm – để thời gian chứng minh tất cả.

2. Trưởng thành là khi bạn không còn muốn thay đổi ai. Bởi bạn hiểu: mỗi người đều có nghiệp, có tầng số, có định mệnh riêng. Gượng ép chỉ làm tổn thương cả hai.

3. Mọi mối quan hệ đều là duyên khởi duyên diệt. Có người đến để trao bài học, có người đến để cùng đi một đoạn. Đừng níu kéo, đừng cưỡng cầu. Ai thuộc về bạn – sẽ ở lại.

4. Không có gì là buông không được. Người rời đi nghĩa là đã xong vai diễn trong kịch bản đời bạn. Họ không còn xuất hiện, chỉ vì câu chuyện giữa hai người đã kết thúc.

5. Khi nội tâm đủ mạnh, bạn không còn thấy ai sai. Ai cũng đúng, chỉ là đứng ở vị trí khác. Bạn càng hiểu chuyện – càng không phán xét. Càng không cần chứng minh mình đúng.

6. Khi bạn chưa có gì – im lặng là khí chất. Khi bạn thật sự có rồi – trầm tĩnh là đẳng cấp. Người khoe mẽ thường là người rỗng ruột.

7. Đừng sợ mất. Mất đi thứ không thuộc về mình, là phước. Buông đúng lúc, mới giữ được thứ xứng đáng.

8. Thế giới không cần bạn hoàn hảo. Mà bạn cũng chẳng cần ép mình giả vờ mạnh mẽ. Bạn có thể yếu, nhưng đừng gục. Bạn có thể khóc, nhưng đừng mất niềm tin.

9. Người nóng nảy dễ mất phúc. Mỗi lần nổi giận là một lần tiêu hao năng lượng. Người càng cao tầng, càng ung dung trước mọi sóng gió.

10. Tâm ở đâu, cảnh ở đó. Bạn chú ý điều gì – bạn sống trong tần số đó. Người sống trong biết ơn, sẽ thu hút may mắn. Người luôn bất mãn – sống trong nghèo thiếu.

11. Ngoài mặt bình tĩnh, bên trong có gió bão – đó là bản lĩnh. Ai cũng từng trải qua đau đớn, khác nhau ở cách họ giữ vững sự điềm nhiên.

12. Trải nghiệm lớn hơn tuổi tác. Có người 30 tuổi vẫn như đứa trẻ.

13. Có người 20 tuổi đã trải đời như 60. Tuổi không làm nên độ sâu – nhận thức mới làm nên chiều cao.

13. 3 chữ giúp bạn nhẹ lòng: “Không sao đâu.” Đừng coi mọi chuyện quá nghiêm trọng. Mọi chuyện rồi cũng sẽ qua – chỉ cần bạn còn vững.

14. Cha mẹ là gốc. Cây không gốc, gió thổi sẽ đổ. Người bất hiếu – dù có tiền tài danh vọng cũng là người thất bại.

15. Người tâm sáng, không ganh đua. Họ biết: vũ trụ không thiếu phần ai. Mỗi người một thời điểm, một con đường. Chúc phúc người khác, là đang gieo cho chính mình.

16. Đứng sai vị trí – đừng nói chuyện đúng sai. Tầng số khác biệt thì quan điểm không thể giống nhau. Tâm đủ rộng – chuyện gì cũng nhẹ. Tâm nhỏ hẹp chuyện nhỏ cũng hóa thành bi kịch.

17. Tỉnh thức chỉ cần một chữ: Buông. Buông cái tôi, buông định kiến, buông kỳ vọng, buông dính mắc. Khi bạn không còn bị dắt đi bởi danh – lợi – tình, bạn mới thật sự tự do.

#Dongtinjewelry #Baihoccuocsong

Vậy là chấm dứt năm 2025 và bước vào năm 2026 – năm tròn của tuổi 80…

Cám ơn Chúa cho năm 2025 đã qua và xin Chúa chúc lành cho năm 2026 vừa tới…

Mỗi năm rồi từng ngày sẽ đến và sẽ đi…với những bình thường của tuổi hưu trí trong Nhà Tĩnh Dưỡng – giữa đến và đi, thỉnh thoảng cũng có một điều gì đó, một việc nào đó không trong nhịp bình thường, nhưng lại mang đến một niềm vui, vì biết mình vẫn còn đấy, trên cuộc đời, và vậy đã là hạnh phúc lắm rồi…

Tuần trước đây, người viết tình cờ nhìn thấy hình cô bé học trò giáo lý ngoan thời còn là “Ông Cố” tại một Giáo xứ mà bà con phần lớn gốc Quảng Bình, Quảng Ngãi di dân lập nghiệp trước đây và đã được một Cha Già gom lại từ Cam Ranh…và đưa lên định cư trên vùng núi Ninh Sơn… “Ông Cố”…là danh xưng quen thuộc của bà con, dù người viết mới chỉ khoảng trên dưới tứ tuần – nghĩa là ở cái mức “nhi bất hoặc”…chứ chưa “tri thiên mệnh” ! Vậy là – sau khi kết bạn thành công – cô bé quyết định kéo cả nhà ra thăm “Ông Cố” sau khi đã xa nhau trên cả vài chục năm…Cả nhà nghĩa là mẹ, chồng và con – nhân ngày 22/12 – ngày Quân Đội Nhân Dân, vì cả hai đều là nhân viên Viettel, nên  được nghỉ…

Trong bữa ăn tối gia đình, người chồng thù thỉ tâm sự…Lúc đầu – khi quyết định đến với nhau – con chưa tin Chúa…nên không có ý muốn trở lại Đạo…và vợ con cũng không ép con…Hai vợ chồng theo khóa giáo lý dành cho các cặp đôi khác Đạo trong vòng bốn tháng…Sau bốn tháng, con thấy giáo lý của Chúa hay quá…nên quyết định theo Chúa luôn…Vậy là con học thêm thời gian ba tháng nữa rồi rửa tội và kết hôn…

Người viết quá thích, bởi người chồng trở lại không phải để kết hôn, nhưng vì thích giáo lý của Chúa : cái “thích” – trong trường hợp này – đã trở thành cái “yêu” , và cái “yêu”…nó thuận lợi và dễ thương hơn cái “ép” rất nhiều…Ngồi trong nhà hàng lẫu cá tầm, giữa khách khứa chung quanh, người chồng và cậu con sinh viên năm II/ Đại Học FPT đã sốt sắng làm dấu Thánh Giá trước khi cầm đũa…Thật là tuyệt…

Qua câu chuyện  đời và trải nghiệm đến với Chúa ấy của người anh em tân tòng nhắc nhở những vị có trách nhiệm trong các Giáo xứ quan tâm cách đặc biệt đến các khóa giáo lý hôn nhân, bởi đấy cũng là một “kênh” có thể nói là thuận lợi cho việc trình bày về Chúa một cách thuyết phục để Chúa được biết đến và được yêu…Hiện nay, con số anh em Linh mục làm mục vụ tại các Giáo xứ ngày một đông…Những giáo xứ tương đối lớn thì ba vị, nhỏ hơn thì hai…Những giáo xứ ít bà con giáo hữu mới một…Vậy mà người viết vẫn thấy có nơi phải nhờ đến vài ba vị đã nghỉ hưu và thuộc lớp “cổ lai hy”  lo chuyện giáo lý hôn nhân…thì thật là khó hiểu…Nhất là cái vốn liếng duy nhất của vị ấy là thích dạy và được dịp để nói – thế thôi ! Và tâm trạng của các cặp đôi học viên…thì chỉ mong sao cho thời gian mau qua cho xong việc…Xong việc hôm nay, nhưng hậu quả thì lâu dài…Bởi không chỉ có chuyện cưới xin thôi…mà còn việc giáo dục đời sống Đạo của con cái, cháu chắt…Đấy là chưa nói đến những “khủng hoảng” gia đình chỉ có thể được giải quyết bằng lòng đạo đức và dưới ánh sáng của Lời Chúa…

Với suy nghĩ như thế…nên người viết lượm lại suy tư về “17 cảnh giới” cho cái “EGO” lớn lao…mà hằng năm - ở những giây phút cuối – ta thường có dịp ngồi lại trước Thánh Thể để “nhìn lại” -  để “gẫm” và để “tạ ơn”…đồng thời cũng có được những quyết tâm mới mẻ, nhiều Ơn Thánh Linh hơn cho Năm Mới và một khởi đầu mới…

Về nội dung những gì chúng ta phải gẫm…thì chịu khó đọc lại sưu tầm người viết ghi trên đây, từng câu và từng chữ, chúng ta sẽ nhận ra những gì chúng ta phải sống, phải giữ lại cũng như phải buông bỏ…

Tuy nhiên, sau khi lướt qua 17 cảnh giác ấy, chúng ta nhận ra một sự thật phũ phàng – đấy là cái “TÔI” tội nghiệp – một cái “TÔI” mà – do đôi mắt Thiên Chúa cho – chỉ hướng tới và nhìn quanh…chứ khó có thể nhìn lại và nhìn vào chính bản thân…Muốn nhìn vào được…thì lại phải ngồi xuống – trước Thánh Thể hay trong tĩnh lặng – để rồi đi vào chính nội tâm, rà soát lại từng ngày trong năm…để thấy rõ mình đang ở đâu, đang sống thế nào, và cần đi tới làm sao…Nhất là với quý vị mà cuộc sống có thể dài chút chút, nhưng cũng có thể chỉ là chuyện của từng ngày và mỗi ngày…

Tấm hình người viết lục tìm được để minh họa cho câu chuyện của chúng ta hôm nay thật đẹp : một con người đứng trên đỉnh núi và đang tìm cách để dần dần tách những  chữ …làm nên cái “EGO”…và đẩy nó xuống núi…Chữ “EGO” trong tiếng La-tinh củng như khái niệm triết học…là cái “TÔI”… Bỏ đi được cữ E của cái tôi…thì sẽ thanh thản để mà GO, để mà cất bước…Đây là chia sẻ cùa AI…

Ego (từ Latin: cái tôi) là khái niệm chỉ ý thức về bản thân, trung tâm của kinh nghiệm cá nhân.

Trong triết học cổ điển, Descartes đặt Ego làm nền tảng của tri thức với câu nói nổi tiếng “Cogito, ergo sum” – Tôi tư duy, nên tôi hiện hữu.

Ở đây, Ego là chủ thể suy tư, điểm xuất phát cho mọi nhận thức.

Đến Kant, Ego không chỉ là “cái tôi tâm lý” mà là cái tôi siêu nghiệm, điều kiện giúp con người thống nhất kinh nghiệm và hiểu thế giới.

Trong hiện tượng học (Husserl), Ego là ý thức luôn hướng về đối tượng, không tồn tại cô lập nhưng luôn trong tương quan.

Ở chiều ngược lại, nhiều truyền thống phê phán Ego:

Phật giáo cho rằng bám víu vào cái tôi là nguồn gốc khổ đau (vô ngã).

Triết học hiện sinh và hậu hiện đại cũng đặt vấn đề về tính mong manh, giới hạn và tính tương đối của Ego.

 Tóm lại, Ego vừa là nền tảng của ý thức, vừa là thách đố cần được vượt qua để con người đạt tới tự do và chiều sâu hiện hữu.

Chúa Giêsu – trong Tin Mừng – đã từng nói với mỗi người trong chúng ta :“Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo.” (Mc 8,34)…

Con người chỉ thực sự lớn lên trong ân sủng khi biết làm cho cái tôi nhỏ lại.
Diệt “EGO” không phải là tự hạ thấp giá trị bản thân, mà là trả lại cho Thiên Chúa vị trí trung tâm, để tôi sống không còn cho mình, nhưng cho Chúa và cho tha nhân…

Từ hình ảnh “xô chữ E ra khỏi EGO”, bản thân tôi đọc được sứ điệp này:

Người đứng trên đỉnh núi là hình ảnh của hành trình thiêng liêng:

• Leo núi đã khó,
• Nhưng dám đẩy cái tôi xuống còn khó hơn nhiều…

Chữ E trong EGO tượng trưng cho:

• cái tôi ích kỷ,
• cái tôi thích kiểm soát,
• cái tôi đòi được nhìn nhận,
• cái tôi không muốn thua thiệt.

Khi chữ E ấy bị đẩy ra, EGO sụp đổ, nhưng con người thật mới được lộ diện:
một con người khiêm nhường, tự do, và giống Đức Kitô hơn.

Bước từ cuối năm 2025 sang 2026, có lẽ Chúa không mời gọi chúng ta làm điều gì vĩ đại, mà chỉ xin: “Con hãy để Cha đẩy bớt cái tôi của con đi.”…

Lạy Chúa Giêsu,
Con bước đến ngưỡng cửa của một năm mới,
mang theo bao thành công, thất bại,
và nhất là mang theo một cái tôi còn quá lớn.

Xin cho con can đảm đứng trên “đỉnh núi” của đời mình,
và dám buông bỏ chữ E ích kỷ,
để không còn sống cho con,
mà sống cho Chúa và cho anh chị em con.

Xin cho cái tôi của con nhỏ lại,
để tình yêu Chúa lớn lên,
cho ý riêng của con lặng đi,
để ý Chúa được vang lên.

Con phó thác năm 2026 trong tay Chúa,
xin biến con thành người nghèo trong tinh thần,

hiền lành trong cư xử,
và khiêm nhường trong phục vụ….

Lm Giuse Ngô Mạnh Điệp – “Đêm trừ tịch” 2025/2026…