Trang Chủ Hòa Bình là kết quả của Công Lý và Tình Liên Đới (Is 32,17; Gc 3,18; Srs 39) - Peace As The Fruit Of Justice and Solidarity Quà tặng Tin Mừng
Thánh Kinh Công Giáo
Lời Chúa Mỗi Ngày
Cầu nguyện bằng email
Hội Đồng Giám Mục VN
Liên Lạc

Văn Kiện Vatican 2

Lectio divina

Suy Niệm & Cầu Nguyện

Video Giảng Lời Chúa

Sách Bài Đọc UBPT

Nova Vulgata

GH. Đồng Trách Nhiệm

Học Hỏi Thánh Kinh

Giáo Huấn Xã Hội CG

Tuần Tin HĐGMVN

Giáo Sĩ Việt Nam

ThăngTiến GiáoDân

Bản Tin Công Giáo VN.

Chứng Nhân Chúa Kitô

Thánh Vịnh Đáp Ca

Phúc Âm Nhật Ký

Tin Vui Thời Điểm

Tin Tức & Sự Kiện

Văn Hóa Xã Hội

Thi Ca Công Giáo

Tâm Lý Giáo Dục

Mục Vụ Gia Đình

Tư Liệu Giáo Hội

Câu Chuyện Thầy Lang

Slideshow-Audio-Video

Chuyện Phiếm Gã Siêu

Các Tác Giả
  Augustinô Đan Quang Tâm
  Ban Biên Tập CGVN
  Bác sĩ Ng Tiến Cảnh, MD.
  Bác Sĩ Nguyễn Ý-Đức, MD.
  Bùi Nghiệp, Saigon
  Br. Giuse Trần Ngọc Huấn
  Cursillista Inhaxiô Đặng Phúc Minh
  Dã Quỳ
  Dã Tràng Cát
  Elisabeth Nguyễn
  Emmanuel Đinh Quang Bàn
  EYMARD An Mai Đỗ O.Cist.
  Fr. Huynhquảng
  Gia Đình Lectio Divina
  Gioan Lê Quang Vinh
  Giuse Maria Định
  Gm. Giuse Đinh Đức Đạo
  Gm. Giuse Vũ Văn Thiên
  Gm. JB. Bùi Tuần
  Gm. Nguyễn Thái Hợp, op
  Gm. Phêrô Nguyễn Khảm
  Gs. Đỗ Hữu Nghiêm
  Gs. Ben. Đỗ Quang Vinh
  Gs. Lê Xuân Hy, Ph.D.
  Gs. Nguyễn Đăng Trúc
  Gs. Nguyễn Văn Thành
  Gs. Phan Văn Phước
  Gs. Trần Duy Nhiên
  Gs. Trần Văn Cảnh
  Gs. Trần Văn Toàn
  Hồng Hương
  Hiền Lâm
  Hoàng Thị Đáo Tiệp
  Huệ Minh
  HY. Nguyễn Văn Thuận
  HY. Phạm Minh Mẫn
  JB. Lê Đình Nam
  JB. Nguyễn Hữu Vinh
  JB. Nguyễn Quốc Tuấn
  Jerome Nguyễn Văn Nội
  Jorathe Nắng Tím
  Jos. Hoàng Mạnh Hùng
  Jos. Lê Công Thượng
  Jos. Vinc. Ngọc Biển, SSP
  Joseph Vũ
  Khang Nguyễn
  Lê Thiên
  Lm. Anmai, C.Ss.R.
  Lm. Anrê Đỗ Xuân Quế op.
  Lm. Antôn Nguyễn Văn Độ
  Lm. Đan Vinh, HHTM
  Lm. Đỗ Vân Lực, op.
  Lm. G.Trần Đức Anh OP.
  Lm. Giacôbê Tạ Chúc
  Lm. Gioan Hà Trần
  Lm. Giuse Hoàng Kim Đại
  Lm. Giuse Lê Công Đức
  Lm. Giuse Ngô Mạnh Điệp
  Lm. Inhaxio Trần Ngà
  Lm. JB Nguyễn Minh Hùng
  Lm. JB Trần Hữu Hạnh fsf.
  Lm. JB. Bùi Ngọc Điệp
  Lm. JB. Vũ Xuân Hạnh
  Lm. Jos Cao Phương Kỷ
  Lm. Jos Hoàng Kim Toan
  Lm. Jos Lê Minh Thông, OP
  Lm. Jos Nguyễn Văn Nghĩa
  Lm. Jos Phạm Ngọc Ngôn
  Lm. Jos Trần Đình Long sss
  Lm. Jos.Tuấn Việt,O.Carm
  Lm. Lê Quang Uy, DCCT
  Lm. Lê Văn Quảng Psy.D.
  Lm. Linh Tiến Khải
  Lm. Martin Ng Thanh Tuyền, OP.
  Lm. Minh Anh, GP. Huế
  Lm. Ng Công Đoan, SJ
  Lm. Ng Ngọc Thế, SJ.
  Lm. Nguyễn Hữu An
  Lm. Nguyễn Thành Long
  Lm. Pascal Ng Ngọc Tỉnh
  Lm. Pet. Bùi Trọng Khẩn
  Lm. Phêrô Phan Văn Lợi
  Lm. Phạm Văn Tuấn
  Lm. Phạm Vinh Sơn
  Lm. PX. Ng Hùng Oánh
  Lm. PX. Ngô Tôn Huấn
  Lm. Raph. Amore Nguyễn
  Lm. Stêphanô Huỳnh Trụ
  Lm. Tôma Nguyễn V Hiệp
  Lm. Trần Đức Phương
  Lm. Trần Mạnh Hùng, STD
  Lm. Trần Minh Huy, pss
  Lm. Trần Việt Hùng
  Lm. Trần Xuân Sang, SVD
  Lm. TTT. Võ Tá Khánh
  Lm. Vũ Khởi Phụng
  Lm. Vĩnh Sang, DCCT
  Lm. Vinh Sơn, scj
  Luật sư Đoàn Thanh Liêm
  Luật sư Ng Công Bình
  Mẩu Bút Chì
  Mặc Trầm Cung
  Micae Bùi Thành Châu
  Minh Tâm
  Nguyễn Thụ Nhân
  Nhà Văn Hương Vĩnh
  Nhà văn Quyên Di
  Nhà Văn Trần Đình Ngọc
  Nhạc Sĩ Alpha Linh
  Nhạc Sĩ Phạm Trung
  Nhạc Sĩ Văn Duy Tùng
  Phaolô Phạm Xuân Khôi
  Phó tế Giuse Ng Xuân Văn
  Phó tế JB. Nguyễn Định
  Phùng Văn Phụng
  Phạm Hương Sơn
  Phạm Minh-Tâm
  PM. Cao Huy Hoàng
  Sandy Vũ
  Sr. Agnès Cảnh Tuyết, OP
  Sr. M.G. Võ Thị Sương
  Sr. Minh Thùy, OP.
  Têrêsa Ngọc Nga
  TGM. Jos Ngô Quang Kiệt
  TGM. Phaolô Bùi Văn Đọc
  Thanh Tâm
  Thiên Phong
  Thy Khánh
  Thơ Hoàng Quang
  Tiến Hùng
  Tiến sĩ Nguyễn Học Tập
  Tiến Sĩ Trần Mỹ Duyệt
  Trầm Tĩnh Nguyện
  Trầm Thiên Thu
  Trần Hiếu, San Jose
  Vũ Hưu Dưỡng
  Vũ Sinh Hiên
  Xuân Ly Băng
  Xuân Thái
Nối kết
Văn Hóa - Văn Học
Tâm Linh - Tôn Giáo
Truyền Thông - Công Giáo
  Văn Hóa Xã Hội
NGÀY XUÂN NÓI CHUYỆN ẨM THỰC

 

Jos. Hoàng Mạnh Hùng


 

Người sính chữ thường dùng từ “ẩm thực” (Hán-Việt) để chỉ việc ăn uống cho đỡ vẻ “phàm phu tục tử”. Ăn và uống có mối liên hệ mật thiết với nhau. Người ta có thể dùng một thúc uống nào đó khi ăn và khi uống (nhất là những thức uống có chất men) nhiều lúc cũng phải kèm theo ăn. Tuy vậy không phải hễ cứ ăn là phải uống mà không phải lúc nào uống cũng phải kèm theo ăn.

 

Ngày xưa, người Việt ta đa phần là nông dân sống nhờ vào những sản vật có từ đất nên luôn phải đối mặt với cái đói triền miên. Thức ăn chủ yếu chỉ có cơm với rau, con tôm con tép, con cua con cá thu lượm được ngoài đồng cùng với mắm muối tương cà hầu như nhà nào cũng muối sẵn. Bữa cơm những năm đói kém, mất mùa còn phải độn thêm ngô, khoai, sắn. Mâm cao cỗ đầy, rượu nồng thịt béo chỉ có trong những ngày giỗ, ngày tết hay trong các cỗ tiệc của những kẻ giàu sang quyền quý.

 

Đồ uống thường không được dùng kèm trong các bữa cơm của người Việt xưa. Có chăng chỉ là bát nước rau luộc vắt chanh, hoặc khá hơn thì là canh rau, canh cá, canh thịt… Có người nghèo bữa cơm chỉ là bát cơm trắng ăn với nước tương, dưa muối. Thế là qua bữa, nếu khát chỉ cần bước ra đầu hè làm một gáo nước mưa đựng sẵn trong lu.

 

Trong bữa cơm chiều của một số gia đình tương đối khá giả, người cao tuổi trong nhà như ông hay ông bố có thể uống thêm ly rượu trắng hoặc chén rượu thuốc để cho “khí huyết lưu thông, giãn gân cốt” sau một ngày làm lụng vất vả. Rượu được coi như là thứ thuốc bổ dành cho người cao tuổi, lao động chính trong nhà hoặc khi có khách.

 

“Cỗ không có rượu, như kiệu không có cụ”. Trong những dịp giỗ chạp, cưới xin, ma chay, lễ tết hoặc trong dịp đình đám trong làng, người ta thường uống rượu để hỗ trợ cho bữa ăn thêm thi vị. Nhờ uống chút ít mà người ta có thể tạo được một bầu khí vui vẻ, cởi mở và thân mật. Ngoài rượu không hề có những loại đồ uống khác dành cho đàn bà và trẻ em hay những người không biết uống rượu trong các bữa cỗ ấy.

 

Việc uống rượu của người xưa là cả một nghệ thuật. Cạn với nhau một chén rượu là để tăng thêm chất men trong câu chuyện của những người tri kỷ. Nhấp một chút men say là để tăng thêm thi hứng cho những lúc thi ca xướng, họa. Cụng với nhau một ly để mừng vui cho ngày gặp mặt hoặc là lời chúc trước lúc đi xa. Đó là một dạng sinh hoạt văn hoá ẩm thực đã có từ nghìn xưa.

 

Thế nhưng hiện nay, nhiều người đã và đang làm biến tướng đi tính văn hoá vốn có của nó. Ẩm thực đã trở thành “ăn nhậu” hay gọi một cách đơn giản và bình dân là “nhậu”. Ở nhiều nơi, từ nông thôn đến thành thị bất kể giàu sang nghèo khó. Hễ có việc gì làm ăn hay gặp gỡ, hội họp là phải có nhậu kèm theo. Người ta thi nhau, ép nhau uống bia, rượu. Không uống là không chân tình, không thật lòng. Uống cho "tới bến" cho đến say tràn cung mây mới thôi.

 

Họ thản nhiên ăn nhậu dẫu biết rằng đó là một sự tốn kém cho ngân quĩ  vốn dĩ đã eo hẹp của gia đình trong cái thời buổi khó khăn, gạo châu củi quế thời kinh tế thị trường. Họ không cần biết số tiền phải trả cho những lon bia mà họ vừa uống vừa đổ một cách thừa mứa trong cơn ngà ngà say có thể nuôi sống cả một gia đình hàng tuần. Họ vô tư không biết rằng có hàng trăm người nghèo đang cần sự giúp đỡ ...
 

Nhưng đâu phải chỉ là vấn đề tiền bạc. Ở những độ nhậu lắm bia nhiều rượu hẳn những người có chút văn hoá rất lấy làm khó chịu khi nghe những lời tâng bốc nhau, gài nhau uống đại loại như: “nam vô tửu như kỳ vô phong”, "không say không về", hoặc quyết liệt hơn: "chú không uống hết ly này là không tôn trọng anh", "bác không cạn ly là không hết lòng với anh em", … Vậy là việc “tôn trọng, hết lòng” với nhau giờ đây đã bị biến thái để được đo bằng ''tửu lượng'', của anh, của chị nhiều hay ít.

 

Thế rồi, “tửu nhập ngôn xuất”. Những thứ “rượu vào lời ra” trong các độ nhậu thường biến hóa muôn mầu, muôn vẻ. Có anh mượn chút hơi men để có đủ can đảm bày tỏ chính kiến của mình nhưng cũng có kẻ mượn hơi men để khích bác, đâm bị thóc thọc bị gạo gây mầm mống chia rẽ bất hòa trong cộng đồng, đoàn thể.

 

Có những người bình thường tính tình dễ dãi, hiền lành như cục đất. Nhưng khi chén chú chén anh vào lại trở nên cố chấp, lớn tiếng khăng khăng bảo vệ ý kiến của mình, quyết tâm ăn thua đủ với anh em. Lại có kẻ khi say hay chửi xéo người này người nọ, đôi khi chửi cả bề trên và những người họ hàng thân thích, khiến cho tình nghĩa ruột thịt cũng như lối xóm nhiều lúc như muốn đứt đoạn. Đến khi tỉnh rượu mới hối lỗi thề thốt quyết tâm bỏ rượu nhưng rồi lại chứng nào tật ấy.

 

Thế nên cụ Tản Đà mới có câu:

 

Say sưa nghĩ cũng hư đời,

Hư thời hư vậy, say thời cứ say.

 

Hay như cụ Nguyễn Khuyến cũng thú nhận :

 

Những lúc say sưa cũng muốn chừa,

Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa.

Hay ưa đến nỗi không chừa được.

Chừa được mà ông cũng chẳng chừa.

 

Những ngày đầu Xuân, chúng ta thường thăm viếng, chúc Tết lẫn nhau. Đương nhiên gặp nhau phải có ăn uống vì ngày thường “khách đến nhà không trà thì rượu” huống chi là ngày Tết với rượu thịt ê hề, lòng xuân phơi phới. Tuy nhiên, như các học giả thời Trung cổ thường nói: “virtus in medio stat” (nhân đức bao giờ cũng phải ở vào cái thế trung dung), phàm cái gì thái quá thì cũng bất cập.

 

Hãy tiết độ khi vui Xuân vì ăn nhiều quá sẽ sinh ra bội thực, rồi từ chỗ bội thực lại sinh ra bệnh nọ tật kia. Còn uống nhiều quá thì sinh ra “say xỉn quậy tới bến” như người ta thường nói “tửu nhập tâm như hổ nhập lâm” hoặc “tửu nhập tâm như cẩu cuồng tọa thị”!

Mục đích truyền thống của mùa Chay là việc chuẩn bị của các tín hữu qua việc chay tịnh, sám hốiăn năn tội lỗicầu nguyện và thực hành bác ái từ thiện. Xin Thiên Chúa giúp chúng ta biết hy sinh và hãm mình trong việc ẩm thực. Uống bớt đi một vài lon bia, chai rượu; ăn ít đi những chén thịt đầy… để chia sẻ bớt cho người nghèo, cho kẻ thiếu thốn. Hãy mở lòng thương xót để mùa Xuân yêu thương hôm nay sẽ dệt nên mùa Xuân hạnh phúc mai sau trên Thiên đàng trường Xuân bất diệt.

Tác giả:  Jos. Hoàng Mạnh Hùng

Nguyện xin THIÊN CHÚA chúc phúc và trả công bội hậu cho hết thảy những ai đang nỗ lực "chắp cánh" cho Quê hương và GHVN bay lên!